.

مثبت اندیشی                                                                                                                          96/5/22

بسم الله الرحمن الرحیم

اللهم صل علی محمد و ال محمد و عجل فرجهم

مثبت اندیشی ضرورتی است که رمز بسیاری از موفقیت ها است و در زندگی عادی متاسفانه این امر را به عنوان یک امر لازم نمی بینیم و قدرت احداث و ایجاد این ضرورت را به حول و قوه حضرت حق همه ما دارا هستیم.

سوره مبارکه حدید آیه 21 سَابِقُوا إِلَى مَغْفِرَةٍ مِّن رَّبِّكُمْ وَجَنَّةٍ عَرْضُهَا كَعَرْضِ السَّمَاء وَالْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَرُسُلِهِ ذَلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَن يَشَاءُ وَاللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ

براى رسيدن] به آمرزشى از پروردگارتان و بهشتى كه پهنايش چون پهناى آسمان و زمين است [و] براى كسانى آماده شده كه به خدا و پيامبرانش ايمان آورده‏اند بر يكديگر سبقت جوييد اين فضل خداست كه به هر كس بخواهد آن را مى‏دهد و خداوند را فزون‏بخشى بزرگ است.

زمانی سخن از مغفرت می شود که سیئه ای صورت گرفته باشد و نقصانی در بین باشد.مثبت نگری در این هنگام این است که انسان نا امید نشود و به دنبال ابزاری برای رفع معصیت باشد و برای رفع ان و نیل به کمال اقدام کند.از دیدگاه قران نه تنها باید اقدام به چنین کاری کرد بلکه فرد باید سبقت در ان داشت.

سوره مبارکه حدید آیه 24 الَّذِينَ يَبْخَلُونَ وَيَأْمُرُونَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَمَن يَتَوَلَّ فَإِنَّ اللَّهَ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيدُ

همانان كه بخل مى‏ورزند و مردم را به بخل ورزيدن وامى‏دارند و هر كه روى گرداند قطعا خدا بى‏نياز ستوده است

گروهی به شدت منفی نگر هستند و نسبت به موجودی شان بخل می ورزند.این افراد نه تنها نسبت به بذل مالشان بخیل هستند بلکه نسبت به بذل عاطفه،علم و... نیز بخل می ورزند.گمان نادرست این افراد ان است که مصرف موجودی موجب کاهش ان است.به عنوان مثال این افراد با خود گمان می کنند اگر از جسم شان برای عبادت خداوند کار بکشند موجب فرسایش ان شده اند یا از بیان جملات محبت امیز به یکدیگر دریغ می کنند و تصور می کنند بیان ان موجب بالارفتن توقع طرف مقابل می شود و یا بازتاب بدی را خواهد داشت.غافل از انکه انچه خداوند به انسان عطا کرده امانتی الهی است که هرگاه اراده کند انرا بازپس می گیرد و اگر بخواهد انرا فزونی می دهد.

و در مقابل در سوره حدید آیه 28 امده :يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اتَّقُوا اللَّهَ وَآمِنُوا بِرَسُولِهِ يُؤْتِكُمْ كِفْلَيْنِ مِن رَّحْمَتِهِ وَيَجْعَل لَّكُمْ نُورًا تَمْشُونَ بِهِ وَيَغْفِرْ لَكُمْ وَاللَّهُ غَفُورٌ رَّحِيمٌ

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد از خدا پروا داريد و به پيامبر او بگرويد تا از رحمت‏خويش شما را دو بهره عطا كند و براى شما نورى قرار دهد كه به [بركت] آن راه سپريد و بر شما ببخشايد و خدا آمرزنده مهربان است

مثبت نگری موجب می شود انسان هرگز تفأل به شر نزند و گمان بدی نسبت به اینده نداشته باشد  بلکه از نعمات کنونی بیشترین بهره و لذت را ببرد.

قران به مومنین می فرماید تقوا پیشه کنید و اعتقادات را در عمق وجودتان جای دهید در این صورت خداوند نوری در مسیرتان قرار می دهد تا به واسطه ان از خطا مصون مانید و فورا از عطای پروردگار بهره مند شوید.

سوره مجادله آیه 11 يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا إِذَا قِيلَ لَكُمْ تَفَسَّحُوا فِي الْمَجَالِسِ فَافْسَحُوا يَفْسَحِ اللَّهُ لَكُمْ وَإِذَا قِيلَ انشُزُوا فَانشُزُوا يَرْفَعِ اللَّهُ الَّذِينَ آمَنُوا مِنكُمْ وَالَّذِينَ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَاتٍ وَاللَّهُ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ

اى كسانى كه ايمان آورده‏ايد چون به شما گفته شود در مجالس جاى باز كنيد پس جاى باز كنيد تا خدا براى شما گشايش حاصل كند و چون گفته شود برخيزيد پس برخيزيد خدا [رتبه] كسانى از شما را كه گرويده و كسانى را كه دانشمندند [بر حسب] درجات بلند گرداند و خدا به آنچه مى‏كنيد آگاه است

در مثبت نگری توصیه شده نگاهمان نسبت به جزئی ترین امور زیبا باشد.کمترین کار می تواند مارا از بیشترین کمالات بهره مند کند.

قران به مومنین می فرماید در مجالس به یکدیگر جا دهید تا به شما وسعت وجودی داده شود و از کمالاتی که انتظار دارید بهره ببرید.

جادادن گرچه ظاهرا امری کوچک و ناچیز است اما خداوند انرا ناچیز نمی داند و جزای زیادی برای ان در نظر گرفته است.

سوره مبارکه طلاق آیه 7 لِيُنفِقْ ذُو سَعَةٍ مِّن سَعَتِهِ وَمَن قُدِرَ عَلَيْهِ رِزْقُهُ فَلْيُنفِقْ مِمَّا آتَاهُ اللَّهُ لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا مَا آتَاهَا سَيَجْعَلُ اللَّهُ بَعْدَ عُسْرٍ يُسْرًا

بر توانگر است كه از دارايى خود هزينه كند و هر كه روزى او تنگ باشد بايد از آنچه خدا به او داده خرج كند خدا هيچ كس را جز [به قدر] آنچه به او داده است تكليف نمى‏كند خدا به زودى پس از دشوارى آسانى فراهم مى‏كند.

در مثبت نگری قران توصیه می کند فرد هنگام فقر و نداری توانمندی خویش را مصرف کند و بر فقر و نداری اش تمرکز نکند.

اکثر افراد دارایی را فقط مال و امور مادی می دانند و امور غیر مادی را دارایی محسوب نمی کنند درحالیکه هرچه در توان انسان است مال محسوب می شود به عنوان مثال قدرت بیان،هنر نویسندگی،عاطفه و ... دارایی انسان محسوب می شود.

قران در جایی دیگر می فرماید« ومالله یرید ظلما للعباد »خداوند به هیچ کس ظلم نکرده و همگان را از عدل خویش بهره مند کرده و به هریک عطایی بخشیده است،کافی است هرکس نعمات خاصی که خداوند به او بخشیده را کشف کند و انرا به کار گیرد.زیارت حضرات معصومین سلام الله علیهم فرصتی برای به فعلیت در امدن استعدادهای نهفته است،انکه در شرایط عادی قدرت بیان احساس و محبت خویش به معصومین را ندارد در زیارت بر ان بزرگواران سلام می کند و انان را مورد خطاب قرار می دهد و محبت خویش را به انان عرضه می دارد.

در ارتباط با خداوند انسان باید مثبت نگر و حسن ظن به خداوند داشته باشد.در روایت امده میزان حسن ظن به خداوند به میزان خوف بنده از خداوند مرتبط است.

امیر المومنین علیه السلام در نامه ای به محمد بن ابی بکر می فرمایند : فَإِنَّ الْعَبْدَ إِنَّمَا يَكُونُ حُسْنُ ظَنِّهِ بِرَبِّهِ عَلَى قَدْرِ خَوْفِهِ مِنْ رَبِّهِ وَ إِنَّ أَحْسَنَ النَّاسِ ظَنّاً بِاللَّهِ أَشَدُّهُمْ خَوْفاً لِلَّهِ

گاهی انسان رجا به خداوند دارد درحالیکه هیچ مراقبه ای ندارد غافل از انکه رجا بدون مراقبه مفهومی ندارد.میرزا جواد اقای ملکی تبریزی می فرمایند رجا زمانی است که کشاورزی زمینی را خرید انرا شخم زد بذر مناسب را تهیه نمود انرا ابیاری کرد و پیوسته از ان مراقبت نمود در این صورت هنگام فرا رسیدن محصول می تواند انتظار محصولی خوب داشته اشد اما انکه بدون هریک از این موارد در انتظار محصولی خوب باشد از دیدگاه عرف نادان است.

در حکمت 404 نهج البلاغه داریم افْعَلِ‏ الْخَيْرَ وَ لَا تُحَقِّرْ مِنْهُ شَيْئاً فَإِنَّ قَلِيلَهُ كَثِيرٌ وَ فَاعِلَهُ مَشْكُورٌ.

در مثبت نگری انسان هیچ خیری را هرچند اندک باشد نباید کوچک و خرد بداند زیرا مقدار کم ان هم بسیار زیاد است .

کار خیر را انجام دهید یشاید این کار کوچک شما خیری داشته باشد مثبت به امور نگاه کنید مثلا یکی مسجد می سازد به نظرمان چه خیری دارد حالا من ندارم دینم دین حسرت نیست دین لذت بردن محض است .

به عنوان مثال قران زنده کردن یک نفر را زنده کردن همه مردم محسوب کرده است خواه این احیا احیای ظاهری باشد یا با معارف و حقایق دینی.

یا در ثواب برخی اعمال داریم فلان عمل یا فلان عبادت به قدری برکت دارد که گناهان پدر و مادر او را نیز می بخشد .

در سوره مبارکه مائده آیه 31 فَبَعَثَ اللّهُ غُرَابًا يَبْحَثُ فِي الأَرْضِ لِيُرِيَهُ كَيْفَ يُوَارِي سَوْءةَ أَخِيهِ قَالَ يَا وَيْلَتَا أَعَجَزْتُ أَنْ أَكُونَ مِثْلَ هَذَا الْغُرَابِ فَأُوَارِيَ سَوْءةَ أَخِي فَأَصْبَحَ مِنَ النَّادِمِينَ

پس خدا زاغى را برانگيخت كه زمين را مى‏كاويد تا به او نشان دهد چگونه جسد برادرش را پنهان كند [قابيل] گفت واى بر من آيا عاجزم كه مثل اين زاغ باشم تا جسد برادرم را پنهان كنم پس از [زمره] پشيمانان گرديد

قابیل با انکه مرتکب اولین قتل در تاریخ شد اما خداند اجازه یأس و نا امیدی را به او نداد و برای نجات او از سرگردانی ، کلاغی را فرستاد تا به او اموزش دهد چگونه برادرش را مدفون کند.

انسان در هر شرایطی باید مثبت نگر باشد،مثبت نگری راهکاری نجات بخش پیش روی او قرار می دهد.قتل برادر با اینکه سیئه ای عظیم است اما خداوند اجازه نا امیدی را به قابیل نداد و راهکاری برای دفن برادر در اختیار او قرار داد.

برای ایجاد مثبت نگری طی کردن مراحلی لازم است.ابتدا این که انسان توانمندی های خود را شناسایی کند به عنوان مثال برخی افراد توانایی حفظ مطالب را دارند و برخی توانایی درک ان را. هریک در استعدادی که از ان بهره مندند باید تلاش کنند و در این راه نا امید نشوند.

مرحله بعد شروع کردن کار و نا امید نشدن است.احساس ناتوانی و نا امیدی از خطوات شیطان است همچنانکه قران می فرماید:« الشیطان یعدکم الفقر » به همین جهت توصیه شده قبل از اغاز کار «بسم الله» گفته شود.کاری که با نام خدا اغاز می شود با فاعلیت خداوند صورت می گیرد،بنده در ظاهر فاعل و انجام دهنده کار است اما در واقع وسیله ای است که تحت اراده خداوند کار را اغاز می کند.در این صورت احساس یأس و نا امیدی هرگز بر انسان غلبه نخواهد کرد.

گام بعدی به اتمام رساندن کار و رها نکردن ان است.امیر المومنین علیه السلام می فرمایند:« قَلِيلٌ‏ تَدُومُ‏ عَلَيْهِ خَيْرٌ مِنْ كَثِيرٍ مَملُولٍ » کار کمی که تداوم داشته باشد بهتر از کار زیادی است که خسته کننده باشد.

گام بعدی مقابله با مشکلات است.در طول مسیر مشکلاتی ممکن است وجود داشته باشد که مقابله با ان و رها نکردن کار هنگام مواجهه با ان یکی دیگر از لوازم مثبت اندیشی است.انسان مثبت نگر به خود متذکر می شود در مقابله با مشکلات کار را رها نکند و صبر پیشه کند.چنین فردی باور دارد « والله مع الصابرین ». مشکلات در حقیقت موجب سلوک انسان می شود و در صورت صبر و رضا او را تا وادی کمال به پیش می برند.

یکی از توانمندی هایی که از لوازم مثبت نگری است توانایی گذشت از خطا و اشتباه دیگران است.

قران می فرماید:«فاعفوا و اصفحوا الا تحبوا ان یغفر الله لکم» از دیگران بگذرید ایا دوست ندارید خداوند شما را مورد مغفرت قرار دهد.

گاهی اوقات به قدری از دیگران کینه به دل داریم که با خود می گوییم تازمانیکه سرمان به سنگ لحد نخورد از انان نمی گذریم درحالیکه ان زمان دیگر فرصتی برای گذشت نیست.در روایت امده گرچه ملامت کردن دیگران مذموم است اما کینه در دل داشتن بسیار مذموم تر از ان است. بهترین کار مثبت نگر بودن نسبت به ازار انان است.

هنگام تشیع جنازه مستحب است مومنین در ارتباط با میت گواهی دهند «انّا لا نعلم منه الا خیرا» «ما غیر از خوبی از او نمی دانیم» این امر هنگامی صادق است و کذب  نیست که انسان اذیت های دیگران را خیری از جانب انان بداند و باور کند ازار انان موجب رشد و کمال و سلوک او شده است.

الحمدلله رب العالمین

اللهم صل علی محمد و ال محمد و عجل فرجه

استاد گرامی زهره بروجردی

 







محتوای مرتبط