.

 
امام رضا شناسي  (استاد محترم خانم زهره بروجردي)                                                             جلسه 11

در خدمت کلاس امام رضا(ع) هستیم  روایتی در عیون اخبار الرضا(ع) باب 28 آمده است که مردی محضر علی بن موسی الرضا(ع) مشرف شد و عرض کرد: یابن رسول الله « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ » را برای من تفسیر کن حضرت فرمودند: پدرم از جدم از حضرت باقر از حضرت زین العابدین(ع) نقل کرده است که مردی از امیرالمومنین(ع) پرسیده است « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ » را برایم تفسیر کن. حضرت فرمودند: الحمد لله به این معنی است که خداوند بعضی از نعمتهای خود را به بندگانش شناسانده است.

 اگر حضرت امیرالمومنین(ع) در کلام خود از عبارت (بَعْضَ نِعَمِهِ) استفاده می‌کنند از آن روست که بندگان قدرت درک شناخت تفصیلی نعمات حضرت حق را ندارند زیرا نعمات بیش از آن میزانی است که بندگان بتوانند آن ها را بشمارند و بعد از شمارش نعمات را بشناسند.

امیرالمومنین(ع) می‌فرمایند: خدا را سپاس بگوئید به جهت نعمتهایی که در اختیار شما گذاشته است. « الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ » عبارت رب العالمین یعنی تربیت کننده‌ی موجودات دو جهان. رب العالمین به معنی مالک موجودات و خالق موجودات و رساننده‌ی روزی به موجودات است.

رزق خدا نسبت به موجودات عام است یعنی چنان نیست که حضرت حق بنده فاجر را از نعمت‌هایش محروم کند و بنده متقی را غرق در نعمت کند.

روزی بندگان به طور عام از آسمان نازل می‌شود و ربطی به تقوا و فسق بندگان ندارد.

 اگر سوال کنید چگونه است که گروهی از نعمات عام حضرت حق محروم می‌مانند؟در پاسخ می‌گوئیم: آنها خود را از دریافت نعمت محروم کرده‌اند. بسیار اتفاق می‌افتد که افراد از نعماتشان فرار می‌کنند اما روزی به دنبال آنهاست همان طور که مرگ به دنبال آنهاست.

الحمدلله به جهت همه‌ی نعمتهایی که خدای سبحان به بندگان عطا کرده و الحمدلله به جهت شناختی که خلق نسبت به بعضی از نعمات دارند.

در ادامه‌ی روایت آمده است خداوند می‌فرماید: بگوئید الحمدلله به خاطر نعمتهایی که به ما داده و در کتب گذشتگان قبل از این که امت محمد(ص) به دنیا بیایند از آنها به نیکی یاد کرده است پس بر محمد و آل محمد و بر شیعیانشان واجب می‌کند که به خاطر فضیلت‌هایی که خداوند به آنها داده خدا را شکر کنند.

پیامبر1 (ص) فضیلت‌های امت را چنین بیان می‌کنند:

زمانی که خدا موسی بن عمران را به پیامبری برگزید و او را برای مناجات با خود انتخاب کرد و دریا را برای او شکافت... موسی به خدا گفت خدایا مرا چنان اکرام کردی که هیچ کس را قبل از من به این گونه اکرام نکرده‌ای. خداوند جواب داد: «یا موسی! اما علمت انّ محمدا افضل عندی من جمیع ملائکتی و جمیع خلقی» « ای موسی نمی‌دانی که آخرین پیامبر من نزد من گرامی‌تر از همه‌ی پیامبران و مخلوقات است»

موسی از خدا پرسید: خدایا آیا در آل انبیا گرامی‌تر از آل و خاندان من کسی هست؟ خداوند پاسخ داد: آیا نمی‌دانی که آل پیامبر خاتم از آل همه‌ی انبیاء با فضیلتر است؟

موسی از خدا سوال می‌کند قوم و امت من که برای آنها  ابر فرستادی و از آسمان منّ‌ و سلوی نازل کردی و دریا را برای آنها شکافتی آیا افضل از بقیه‌ی امت‌ها نیستند.

خداوند جواب داد : موسی آیا نمی‌دانی که امت پیامبر بر همه‌ی امم فضیلت دارند.

حضرت موسی با پاسخی که از خدای سبحان شنید دریافت که امت محمد(ص) بر امت تمام انبیاء برتری دارند

موسی گفت: ای کاش آنان را می‌دیدم. خداوند سبحان گفت: آنان را نخواهی دید. الان وقت ظهور آنان نیست لکن امت محمد در بهشت جاودان خواهند ماند تو در آنجا خواهی دید که آنان در نعیم بهشت غرق‌اند و در خوبیهای آن جا ثابت و دائم هستند.

نکته‌ی جالب این قسمت از روایت آن است که موسی به خداوند سبحان گفت آیا می‌توانم امت پیامبر را ببینم. موسی درخواست دیدار پیامبر و آل پیامبر(ص) را نکرد بلکه درخواست رؤیت امت پیامبر(ص) را کرد خداوند در پاسخ او گفت: آنها در بهشت جاودانند.

خداوند به حضرت موسی می‌گوید: آیا دوست داری صدای آنها را به گوش تو برسانم موسی عرض کرد: بله ای پروردگار من . خداوند گفت آنان در مقابل من همچون بنده‌ای ذلیل در مقابل پادشاهی جلیل هستند.

خداوند سبحان گفت: ای امت محمد! آنها که همگی در صلب‌های پدرانشان و رحمهای مادرانشان بودند جواب دادند:« لَبَّيْكَ اللَّهُمَّ لَبَّيْكَ لَا شَرِيكَ لَكَ لَبَّيْكَ إِنَّ الْحَمْدَ وَ النِّعْمَةَ لَكَ وَ الْمُلْكَ لَا شَرِيكَ لَک»

خداوند به آنها گفت: حکم من بر شما چنین است رحمتم از غضبم پیشی گرفته است و عفو من پیشی گفته است و عفو من نسبت به شما بیش از عقاب من است قبل از اینکه مرا بخوانید دعای شما را اجابت می‌کنم و پیش از اینکه از من چیزی بخواهید به شما عطا می‌کنم هرکس از شما بمیرد در حالیکه شهادت بدهد به جز من معبودی ندارد و محمد پیامبر خداست و علی بن ابی‌طالب برادر و وصی اوست، همانگونه كه اطاعت از پيامبر را بر خود لازم مي‌دارد اطاعت از ولايت و اطاعت از اولياي برگزيده‌ و پاك بعد از آن دو را بر خود واجب بداند او را در بهشت خویش داخل می‌کنم هر چند گناهانش به اندازه‌ی کف روی آب دریاها باشد.

 پس هنگاميكه خداوند مبعوث كرد پيامبر ما حضرت محمد(ص) را گفت: يا محمد! تو نبودي در كوه طور هنگاميكه امت تو را ما ندا كرديم به اين كرامت پس خداوند به محمد(ص) فرمود: بگو: « الحمد لله رب العالمين» براي آنچه خدا اختصاص داده به من از اين فضيلت و محمد به امت خود گفت: شما بگوئيد: الحمد لله رب العالمين به خاطر آنچه خدا اختصاص داده به ما از اين فضايل.

___________________

 1 - بحارالانوار الجامعه‌ لدرر اخبار الائمه الاطهار ج9 ص 230

 
هديه به پيشگاه مطهر امام رضا امام رئوف عليه السلام صلوات