.

امام زمان شناسی

جلسه 8 - 95/11/27

هوالرئوف

در كلاس امام زمان شناسي برآنيم تا پرده‌هاي جهالت را كه مانعي بين ما و امام عصر (عج) است كنار بزنيم و شاهد جلوه‌گري جمال يار شويم. بر اين باوريم كه در دوره غيبت ما از امام (ع) غايبيم و او حاضر دائم است، و بيش از اين كه ما مشتاق شناخت امام (ع) باشيم حضرت خود را در معرض جلوه‌گري قرار مي‌دهند تا شناخته شوند.

در دوره غيبت به اين دليل كه طالبان معرفت‌ قليلند، اگر كسي صادقانه به دنبال معرفت باشد، از استقبال و اكرام ويژه‌اي بهره‌مند مي‌شود، و با كسب معرفة الامام مي‌تواند در زمينه‌هاي مادي و معنوي شاهد حاكميت امنيت بر زندگيش باشد.

معرفت نسبت به امام (ع) در زندگي ما امر جديدي نيست. اين معرفت از عهد الست به ما داده شده ، و در اين عالم با وساطت خود امام (ع) معرفت اجمالي ما به معرفت تفصيلي تبديل مي‌شود و شناختمان افزايش مي‌يابد.

از سوي ديگر به همان ميزان كه جهالت براي ما خطرناك است، معرفت نادرست هم به اعتقاداتمان لطمه مي‌زند. به همين جهت از طريق آيات، روايات، ادعيه و زيارات شناختمان را نسبت به امام (ع) افزايش مي‌دهيم و معرفت اجمالي را كه در عهد الست نصيبمان شده با وساطت امام (ع) به معرفت تفصيلي تبديل مي‌كنيم.

امام صادق (ع)‌ مي‌فرمايند: اميرالمؤمنين (ع)  هميشه شيعيان را امر مي‌كردند در قنوتشان اين دعا را بخوانند:‌

«اللَّهُمَ‏ إِنَّا نَشْكُو إِلَيْكَ‏ فَقْدَ نَبِيِّنَا وَ غَيْبَةَ وَلِيِّنَا وَ شِدَّةَ الزَّمَانِ عَلَيْنَا وَ وُقُوعَ الْفِتَنِ بِنَا وَ تَظَاهُرَ الْأَعْدَاءِ عَلَيْنَا وَ كَثْرَةَ عَدُوِّنَا وَ قِلَّةَ عَدَدِنَا اللَّهُمَّ فَافْرُجْ ذَلِكَ بِفَتْحٍ مِنْكَ تُعَجِّلُهُ وَ نَصْرٍ مِنْكَ تُعِزُّهُ وَ إِمَامِ عَدْلٍ تُظْهِرُهُ إِلَهَ الْحَقِّ رَبَّ الْعَالَمِين‏»[1] «خدايا ! ما به تو شكايت مي‌كنيم از فقدان پيامبران و از غيبت اماممان و كمي تعداد ما و زيادي دشمنان و هماهنگ شدن دشمنان عليه ما و واقع شدن فتنه‌ها بر ما. خدايا ! با حقي كه آن را ظاهر مي‌‌‌كني و با امامي كه او را مي‌شناساني دراين امور برايمان گشايش و فرج را برسان.»‌

اميرالمؤمنين (ع) كه عدل مجسم است از خداوند طلب مي‌‌كند با اظهار عدالت، گشايش صورت گيرد و با معرفي امام زمان (ع)  در همه امور فرج شود.

امام رضا (ع) در فرازي از دعاي مفصلي كه براي امام عصر (ع) دارند مي‌فرمايند: «اللَّهُمَ‏ وَ اسْلُكْ‏ بِنَا عَلَى‏ يَدَيْهِ‏ مِنْهَاجَ الْهُدَى وَ الْمَحَجَّةَ الْعُظْمَى وَ الطَّرِيقَةَ الْوُسْطَى الَّتِي يَرْجِعُ إِلَيْهَا الْغَالِي وَ يُلْحَقُ بِهَا التَّالِي اللَّهُمَّ وَ قَوِّنَا عَلَى طَاعَتِهِ وَ ثَبِّتْنَا عَلَى مُشَايَعَتِهِ وَ امْنُنْ عَلَيْنَا بِمُتَابَعَتِهِ وَ اجْعَلْنَا فِي حِزْبِهِ الْقَوَّامِينَ بِأَمْرِه‏»[2]

«خدايا ! ما را به دستان امام زمان در طريق هدايت، شاهراه واضح و مسير اعتدال سلوك بده. ما را براي اطاعت از او قوت ببخش، بر پيروي او ثابت قدم كن، بر ما منت بگذار تا از او تبعيت كنيم و ما را از حزب او ، و قيام كنندگان به امر او قرار بده.»‌

 

در اين دعا دو نكته جاي تأمل دارد:

نكته اول توجه به اين امر است كه دعا كننده وجود مقدس امام رضا (ع) است. امام معصوم از خداوند توفيق اطاعت، تبعيت و مشايعت امام زمان (ع)‌ را طلب مي‌كند.

نكته ديگر اينكه امام رضا (ع)‌ از ضمير متكلم مع الغير «نا» استفاده كرده‌اند. همه اين امور ارزشمند را هم براي خود درخواست مي‌كنند، هم براي ما.

در ادامه دعا مي‌فرمايند:

امام رضا (ع) در ادامه دعا مي‌فرمايند:‌

«حَتَّى‏ تَحْشُرَنَا يَوْمَ‏ الْقِيَامَةِ فِي‏ أَنْصَارِهِ‏ وَ أَعْوَانِهِ‏ وَ مُقَوِّيَةِ سُلْطَانِه‏» « در قيامت ما را در زمره كساني كه ناصر و معين و تقويت كننده سلطه او بوده‌اند محشور فرما.»

«حَتَّى‏ تُحِلَّنَا مَحَلَّهُ‏ وَ تَجْعَلَنَا فِي الْجَنَّةِ مَعَه‏» «تا در كنار او جاي گيريم و در بهشت در معيت او باشيم.»‌

حضرت ولي عصر (عج) در قنوت خود مي‌فرمايند: «َ أَسْأَلُكَ‏ بِاسْمِكَ‏ الَّذِي‏ أَلَّفْتَ‏ بِهِ‏ بَيْنَ‏ قُلُوبِ‏ أَوْلِيَائِك‏»[3] «خدايا ! قسمت مي‌دهم به نامي كه به وسيله آن بين قلوب دوستانت الفت برقرار كردي.»

مصداق آن اسم در عالم وجود مقدس حضرت وليعصر (عج) است. هر الفتي كه بين مؤمنين برقرار مي‌شود با وساطت حضرت ولي عصر (عج) صورت مي‌گيرد. ما در زندگيمان بدون وساطت امام (ع) يك قدم ، يك نفس و يك نگاه نداريم. اگر دل ما و دل مؤمنين بهم نزديك است، ما خود را در دل يكديگر جا نكرديم، بلكه اسم اعظم خدا واسطه اين امر شده. اسم اعظم وجود مقدس امام هر زماني است كه در روزگار ما حضرت ولي عصر (عج) مصداق اين نام است.

اگر وساطت امام زمان (ع) نبود ، الفتي بين قلوب مؤمنين وجود نداشت.

«وَ أَسْأَلُكَ‏ بِاسْمِكَ‏ الَّذِي‏ أَجْرَيْتَ‏ بِهِ‏ الْمَاءَ فِي‏ عُرُوقِ‏ النَّبَاتِ بَيْنَ أَطْبَاقِ الثَّرَى‏» « قسمت مي‌دهم به اسمي كه به وسيله آن آب در ريشه گياهان در بين طبقات زمين جريان پيدا مي‌كند. »‌

رد پاي امام (ع) در كل نظام عالم مشاهده مي‌شود. حتي آبي كه در دل خاك در ريشه گياهان جاري مي‌شود، خود به خود جريان پيدا نمي‌كند، و وجود امام (ع) واسطه جاري شدن آن است.

در عالم ماده ، معرفت‌هايي كه در عمق وجود ما جاي گرفته، به وسيله خودمان كسب نشده است. امام عصر (ع) كه مصداق اسم اعظم خداست واسطه شده تا در لابلاي عقل و قلب ما معرفت جاري شود.

«وَ سُقْتَ‏ الْمَاءَ إِلَى‏ عُرُوقِ‏ الْأَشْجَارِ بَيْنَ الصَّخْرَةِ الصَّمَّاء»

«خدايا ! به آن اسمي قسمت مي‌دهم كه به وسيله آن به آوندهاي درختاني كه بين سنگ‌هاي سخت قرار دارند آب را مي‌رساند.»

خداوند اسمي دارد كه نقش‌اش در عالم آب رساني است، و بوسيله او آب در سنگ سخت هم نفوذ مي‌كند. خداوند به اسم خود آنقدر قدرت داده كه مي‌تواند آب را به جاهايي كه در باور انسان نمي‌گنجد ، برساند.

همين گونه امام (ع) مي‌تواند آب معرفت را به دلهاي سخت و قلب‌هاي قسي هم برساند.

«وَ أَسْأَلُكَ‏ بِاسْمِكَ‏ الَّذِي‏ فَجَّرْتَ‏ بِهِ الْمَاءَ مِنَ الصَّخْرَةِ الصَّمَّاءِ وَ سُقْتَهُ مِنْ حَيْثُ شِئْت‏» « خدايا !‌ قسمت مي‌دهم به اسمي كه به واسطه آن از ميان سنگهاي سخت آب را مي‌جوشاني.»

‌ هرگاه در زندگي به بن بست برسيم و شرايط را براي رحمت خدا فراهم نيابيم، بايد به  امام عصر (ع)‌ متوسل شويم.

امامي كه به واسطه وجود او، آب از دل سنگ خارج مي‌شود، مي‌تواند شرايط زندگي ما را هم تغيير دهد و از دلهاي سختمان هدايت را خارج كند.

« أَدْعُوكَ‏ بِمَا دَعَاكَ‏ بِهِ‏ نُوحٌ‏ حِينَ نَادَاكَ فَأَنْجَيْتَهُ وَ مَنْ مَعَهُ وَ أَهْلَكْتَ قَوْمَهُ وَ أَدْعُوكَ بِمَا دَعَاكَ إِبْرَاهِيمُ خَلِيلُكَ حِينَ نَادَاكَ فَأَنْجَيْتَهُ وَ جَعَلْتَ النَّارَ عَلَيْهِ بَرْداً وَ سَلَاماً وَ أَدْعُوكَ بِمَا دَعَاكَ بِهِ مُوسَى كَلِيمُكَ حِينَ نَادَاكَ فَفَلَقْتَ لَهُ الْبَحْرَ فَأَنْجَيْتَهُ وَ بَنِي إِسْرَائِيلَ وَ أَغْرَقْتَ فِرْعَوْنَ وَ قَوْمَهُ فِي الْيَمِّ وَ أَدْعُوكَ بِمَا دَعَاكَ بِهِ عِيسَى رُوحُكَ حِينَ نَادَاكَ فَنَجَّيْتَهُ مِنْ أَعْدَائِهِ وَ إِلَيْكَ رَفَعْتَهُ وَ أَدْعُوكَ بِمَا دَعَاكَ حَبِيبُكَ وَ صَفِيُّكَ وَ نَبِيُّكَ مُحَمَّدٌ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَ آلِهِ فَاسْتَجَبْتَ لَه‏» «خدايا ! تو را به اسمي قسم مي‌دهم كه نوح ، ابراهيم، موسي و عيسي تو را با آن نام صدا زدند و نجات يافتند، و حبيب وصفي و نبي‌ات محمد (ص) تو را با آن اسم خواند و اجابتش كردي.»‌

«وَ أَسْأَلُكَ‏ بِاسْمِكَ‏ الَّذِي‏ إِذَا دُعِيتَ‏ بِهِ أَجَبْت‏» «‌خدايا !‌ قسمت مي‌دهم به اسمي كه هر كس تو را با آن نام خواند، به او پاسخ دادي.»‌

امام زمان (عج) در دعايي ديگر مي‌فرمايند: «يَا مُنْشِرَ الرَّحْمَةِ مِنْ‏ مَوَاضِعِهَا، وَ مُخْرِجَ الْبَرَكَاتِ مِنْ مَعَادِنِهَا»[4] « اي خدايي كه رحمت را از جايگاه‌هايش منتشر مي‌كني، و بركات را از معادنش خارج مي‌نمايي.»

خداوند به واسطه خليفه كامله خود، امام زمان (ع) ، رحمت را در كل عالم پخش كرده و بركات را از معادنش خارج مي‌كند.

ما همه عمر دنبال بركت بوديم، و هميشه براي برخورداري از بركت در حق يكديگر دعا كرده و گفته‌ايم:‌«خدا بركت دهد.»‌

علاوه بر اينكه براي رزق و روزيمان طلب بركت مي‌كنيم، از خداوند مي‌خواهيم وجود خودمان هم مبارك باشد. آموخته‌ايم هنگام ورود به هر مكان، اين آيه را بخوانيم:

«رَبِ‏ أَنْزِلْني‏ مُنْزَلاً مُبارَكاً وَ أَنْتَ خَيْرُ الْمُنْزِلين‏»[5] « و بگو: «پروردگارا، مرا در جايى پربركت فرود آور [كه‏] تو نيكترين مهمان‏نوازانى.» و از خدا بخواهيم جمعي كه به آنها مي‌پيونديم وجودمان را مبارك قرار دهد.

«بركت» يعني ماندگاري خيرات. اگر مي‌خواهيم رحمات و بركات در زندگيمان جاري شده و برايمان ماندگار شود، بايد به وجود مقدس ولي عصر (ع)  متمسك شويم و از حضرت بخواهيم تا چشمه خيرات در زندگي ما بجوشد.

خداي سبحان در وجود ما خيرات و كمالات فراواني قرار داده است و ما آنها را دفن كرده‌ايم. با عرض ارادت به ساحت مقدس امام زمان (ع)  از مولايمان تمنا مي‌كنيم. با نگاهي به دل‌هاي مرده و قلبهاي سختمان ، بركات را از وجودمان خارج كنند و ياريمان نمايند تا كمالات دفن شده در وجودمان را رشد دهيم و شكوفا كنيم.

«يا من‏ إذا تضايقت‏ الأمور فتح‏ لنا بابا لم تذهب إليه الأوهام فصل على محمد و آل محمد و افتح لأموري المتضايقة بابا لم يذهب إليه وهم‏»[6] «اي خدايي كه هنگام سختي و تنگي امور دري را باز مي‌كني كه درخيال كسي نمي‌گنجد ، بر محمد وآل او درود فرست و براي تنگناهايم دري را باز كن كه در وهم كسي نگنجد.»‌

به مولايمان عرض مي‌كنيم:

آقاي ما ! شما همان دري هستيد كه در تنگناها و سختي‌ها زندگي به رويمان باز مي‌شود.

مولاي ما! نپسنديد كه هنگام ضيق و سختي در مشكلات زندگي گم شويم، هر دري را بزنيم جز در لطف شما ، و به هر كسي مراجعه كنيم به غير از شما. ياريمان كنيد در گرفتاريها تنها به شما پناهنده شويم و براي گشايش به سراغ دري برويم كه همه مردم به آن مبتلا هستند ولي نسبت به آن غفلت مي‌ورزند. «وَ الْبَابُ‏ الْمُبْتَلَى‏ بِهِ‏ النَّاس‏»[7]

«أَنَا سَائِلُكُمْ‏ وَ آمِلُكُم‏» «ما سائل در خانه شما و آرزومند شما هستيم.»

همه درخواستها و آرزوهايمان را به در خانه كريمي آورده‌ايم كه بي منت مي‌دهد، و فراتر از تصورمان اعطا مي‌كند.

كريمي كه پس از احسان و بخشش مي‌گويد: « وَ أْتُوني‏ بِأَهْلِكُمْ‏ أَجْمَعينَ‏ »[8]  بار ديگر هم بيا، اما نه تنها، دوستان و اطرافيانت را هم با خود همراه كن.

«اللهم صل علي محمد و آل محمد و عجل فرجهم»‌

 

 



[1] كمال الدين و تمام النعمة / ج‏2 / 514 / 45 باب ذكر التوقيعات الواردة عن القائم ع .....  ص : 482

[2] بحارالانوار، ج 92 ، ص 334

[3] بحارالانوار،‌ج 82 ، ص 234

[4] بحار الأنوار (ط - بيروت) / ج‏52 / 391 / باب 27 سيره و أخلاقه و عدد أصحابه و خصائص زمانه و أحول أصحابه صلوات الله عليه و على آبائه .....  ص : 309

[5] سوره مباركه مؤمنون ، آيه 29

[6] قصص الأنبياء عليهم السلام (للراوندي) /   / 365 / فصل 14 .....  ص : 360

 

[7] من لا يحضره الفقيه / ج‏2 / 613 / زيارة جامعة لجميع الأئمة ع .....  ص : 609

[8] سوره مباركه يوسف ، آيه 93