.

هوالرئوف

امام زمان شناسی

جلسه سوم - 95/8/19


برآنيم تا به لطف حضرت حق ، در كلاس امام زمان شناسي به «معرفه الامام » كه اوجب واجباتمان است بپردازيم.

معرفت امر سهلي است اما حق اين معرفت هيچگاه ادا نمي‌شود. سهل بودن شناخت امام (ع) به اين جهت است كه هيچ مانعي غير از خود ما سر راه حصول اين معرفت نيست. هر زمان اين مانع را مرتفع كنيم ، شناخت ولي عصر (ع) حاصل مي‌شود.

از سوي ديگر اعتراف مي‌كنيم اگر همه روزها و شبهاي عمرمان را براي معرفت امام (ع)‌ صرف كنيم ، به حق معرفت نمي‌رسيم.

آب دريا را اگر نتوان كشيد                          هم به قدر معرفت بايد چشيد

همانگونه كه بدون آب و نور امكان زندگي كردن نيست ، حصول معرفت امام عصر (ع) امر ضروري زندگي ماست و بدون آن از حيات حقيقي برخوردار نمي شويم، بلكه مردگاني هستيم كه زندگي صوري و ظاهري دارند.

***

·       هر كس خواستار شناخت امام (ع) باشد، به خير كثير نائل مي‌شود.

در ذيل آيه «... وَ مَنْ‏ يُؤْتَ‏ الْحِكْمَةَ فَقَدْ أُوتِيَ‏ خَيْراً كَثيراً ...»[1] امام صادق (ع)‌ فرمودند: «َ هِيَ‏ طَاعَةُ اللَّهِ‏ وَ مَعْرِفَةُ الْإِمَامِ‏» منظور از «حكمت»، طاعت خداوند و شناخت امام است.

در اين آيه برخي از مفسرين در مورد « مَنْ‏ يَشاء» مي‌گويند: به اين معناست كه « هر كس خودش بخواهد، نه هر كس خدا بخواهد، خدا به هر كس كه خواستار حكمت باشد آن را مي‌دهد، و به هر كس حكمت داده شد خير كثير به او داده شده است ( يعني كوثر).

طبق كلام امام صادق (ع) اگر خواستار طاعة الله و معرفة الامام باشيم، نهر اين حكمت در زندگي ما جاري مي‌شود.

خداي سبحان را شاكر هستيم كه ميل معرفت را در ما ايجاد كرده است و خواستار شناخت اماممان شده‌‌ايم، خود  اين ميل و اشتياق هم لطفي از جانب خداي سبحان است.

***

روزي اباعبدالله (ع) از اميرالمؤمنين (ع) سوال كردند «مَتَى‏ يُطَهِّرُ اللَّهُ‏ الْأَرْضَ‏ مِنَ الظَّالِمِينَ » چه زماني خدا زمين را از ظالمين پاك مي‌كند ، اميرالمؤمنين (ع) در جواب زمان را مطرح نمي‌كنند بلكه آن كسي را كه موجب طهارت زمين مي‌شود، معرفي مي‌نمايند.

«ثُمَ‏ يَقُومُ‏ الْقَائِمُ‏ الْمَأْمُولُ‏ وَ الْإِمَامُ الْمَجْهُولُ لَهُ الشَّرَفُ وَ الْفَضْلُ وَ هُوَ مِنْ وُلْدِكَ يَا حُسَيْن‏»

«امامي كه مورد آرزوي همه است قيام مي‌كند، امامي كه مردم او را نمي‌شناسند و داراي شرافت و فضيلت خاص است، اي حسين ! او از فرزندان توست.»

 

·       آرامش و آسايش زندگيمان را مديون ولي عصر (ع)‌ هستيم.

هدايه الكبري  ص 385

ابونصر خادم از امام حسن عسكري (ع) از حضرت ولي عصر (عج) نقل مي‌كند كه حضرت فرمودند:‌ »أَنَا خَاتَمُ‏ الْأَوْصِيَاءِ وَ بِي يَرْفَعُ اللَّهُ الْبَلَاءَ عَنْ أَهْلِي وَ شِيعَتِيَ الْقُوَّامِ بِدِينِ اللَّهِ»

«من خاتم  اوصياء هستم و بوسيله من خداوند از اهلم و شيعيانم بلا را رفع مي‌كند.

«دفع» و «رفع» با هم متفاوتند. «دفع» زماني به كار مي‌رود كه بلا را از ما دور مي‌كنند و نمي‌گذارند به زندگي ما وارد شود، «دفع» زماني است كه بلايي بر ما وارد شده و آنرا برطرف مي‌كنند.

از اين روايت امام عصر (ع) يكي از نقش‌هاي خود را در زندگي ما معرفي مي‌كنند. نقش حضرت «دفع » بلا از ماست.

نه تنها در مهلكه‌ها و مشكلات زندگي ، بلكه در صحنه‌هاي آرامش و آسايش‌مان هم امام زمان (ع) حضور دارد. اگر حضرت در زندگي ما حاضر نباشد بلايا و سختي‌ها ما را محاصره مي‌كند و زندگيمان دچار زلزله مي‌شود.

اگر نازي كند آني ، فرو ريزند ز محملها

 

·       امام عصر (ع)‌ همچون خضر نبي است.

ج 2 ، ص 382 معرفه الامام المهدي (كمال الدين ج 2 ص 384 )

امام حسن عسكري (ع)‌در مورد امام زمان (ع) به احمد ابن اسحاق اشعري مي‌فرمايند: «َ مَثَلُهُ‏ فِي‏ هَذِهِ‏ الْأُمَّةِ مَثَلُ الْخَضِرِ » « در ميان اين امت، مَثل او همچون خضر است.»‌

يكي از خصوصيات خضر ، طول عمر اوست. خضر از زمان حضرت موسي مي‌زيسته ، در اين زمان هم ملازم ركاب حضرت ولي عصر (ع)‌ است، آب حيات را نوشيده و تا آخر دنيا نمي‌ميرد.

ويژگي ديگر خضر اين است كه اقليتي از مؤمنين او را قبول دارند. امام عسكري در ادامه همين روايت در مورد امام زمان (ع) به خدا قسم مي‌خورد كه در غيبت او اكثريت هلاك مي‌شوند، دينشان را از دست مي‌دهند و در زندگيشان بدون امام هستند.

خصوصيت ديگر خضر اين است كه هر جا اسمش را ببرند، آنجا حاضر مي‌شود.

 امام زمان (ع) مانند خضر نبي است. پس هرگاه نامش را ببريم ، و براي عرض ادب و اظهار محبت وارادت به او سلام كنيم، مقدمه‌اي براي پيوست به امام را فراهم كرده‌ايم.

هر زمان با امام عصر (ع)‌ارتباط كلامي برقرار كنيم، حضرت در كنار ما حاضر مي‌شود. او را نمي‌بينيم ، صدايش را نمي‌شنويم ولي مي‌توانيم حضورش را ادراك كنيم.

امام رضا (ع)‌ در مورد خضر مي‌فرمايند:

«فَمَنْ‏ ذَكَرَهُ‏ مِنْكُمْ‏ فَلْيُسَلِّمْ‏ عَلَيْهِ وَ إِنَّهُ لَيَحْضُرُ الْمَوْسِمَ‏ كُلَّ سَنَةٍ فَيَقْضِي جَمِيعَ‏ الْمَنَاسِكِ وَ يَقِفُ بِعَرَفَةَ فَيُؤَمِّنُ عَلَى دُعَاءِ الْمُؤْمِنِين‏»

«هر كس  اسم خضر را مي‌آورد به  او سلام دهد (زيرا در آن محل حاضر مي‌شود.) او هر سال در موسم حج حاضر مي‌شود و همه مناسك را به جا مي‌آورد، و در عرفه وقوف مي‌كند، و براي دعاي مؤمنين آمين مي‌گويد.»

امام عصر (ع) نيز هر سال اعمال حج را به جا مي‌آورند و در وقوف عرفات آمين گوي دعاي مؤمنين هستند.

اما حضرت تنها براي درخواستهايي آمين مي‌گويند كه صلاح و فلاح فرد در آنها باشد، درخواستهايي كه براي انسان امنيت و راحت ابدي را رقم بزند.

***

 

امام (ع) به عنوان خليفه كامله خدا جلوه اسماء و صفات خداي سبحان است. بنابراين با بررسي صفات حضرت حق مي‌توانيم به شناخت امام عصر (ع) نائل شويم.

در روايت آمده است :

«نزّلونا عن‏ الرّبوبيّة و قولوا فينا ما شئتم»

ما را از خدايي پايين بياوريد ، هر كمالي خواستيد به ما نسبت دهيد.

حضرات معصومين انسان كامل  هستند و وجود مقدسشان مظهر همه اسماء و صفات الهي است.

·       امام عصر (ع) در گرفتاريها، اعتقادات ما را حفظ مي‌كند.

در مناجات المعتصمين امام سجاد (ع)‌ خداي سبحان را با عنوان « يا عاصم البائسين » مي‌خوانيم يعني «اي خدايي كه گرفتاران و بيچارگان را حفظ مي‌كني.»

امام عصر (ع) جلوه اين نام خداوند است.

« الدنيا دار بالبلاء محفوفه » گرفتاري‌ها و بلاهاي متعدد، اقتضاي زندگي دنياست. همه ما گرفتاريهاي فراوان را تجربه كرده‌ايم. اگر در گرفتاري عمل ما از معصيت حفظ شده است ، اگر در گرفتاري قلب ما از غفلت دور مانده، و اگر در سختي‌ها رسم ادب را به جا آورده‌ايم به جهت عصمت و حفاظتي بوده كه امام زمان (ع) برايمان ايجاد كرده است.

اگر در بليات و سختي‌ها باورهاي ديني‌مان حفظ شده و دچار شك و ترديد نشده‌ايم ، اگر گرفتاريها بر ايمان و يقين ما افزوده و به ساختار اعتقاداتمان آسيبي وارد نشده ، وجود مقدس ولي عصر (ع) به عنوان عاصم البائسين واسطه فيض بوده. امام (ع) در گوشه گوشه زندگي ما حضور داشته كه با وجود سختي‌ها و مشكلات ، استقامت در ديانت نصيبمان شده است.

در روايات تصريح شده كه بسياري افراد بعد از وارد شدن مصيبتها ، ديانت و اعتقاداتشان لطمه مي‌خورد، به همين جهت است كه به ما آموخته‌اند در حق مصيبت زده دعا كنيد و برايش صبر طلب نماييد.

صبوري فرد به اوكمك مي‌كند تا زبان به شكوه و اعتراض باز نكند، دچار شك و ترديد نشود و در اعتقاداتش ثابت قدم بماند.

·       امام عصر (ع) به طردشدگان پيوست دارد

«َ يَا أَعْطَفَ‏ مَنْ‏ أَوَى‏ إِلَيْهِ‏ طَرِيد»  «  اي خدايي كه نسبت به طرد شده‌اي كه به تو پناه آورد بيشترين عطوفت و پيوست را داري»‌

امام عصر (ع)‌ در بين بندگان حق، با عطوفت‌ترين وجود نسبت به طرد شدگان است.

هر يك از ما كه احساس مي‌كنيم مطرود هستيم و ديگران تحويلمان نمي‌گيرند، مي‌توانيم به آغوش پر مهر امام عصر (ع) پناه ببريم.

اگر روزي باطن ما بر افراد آشكار شود، و ديگران متوجه معاصي و كدورتهاي ما شوند، از ما فاصله مي‌گيرند، و طردمان مي‌كنند. آن زمان است كه مي‌توانيم به عطوفت و پيوست اماممان دلخوش باشيم و به وجود آكنده از عاطفه او پناهنده شويم.

آيت الله بهجت (ره) نقل مي‌كنند: روزي ديدم خانم همسايه با قهر و خشم فرزندش را از خانه بيرون كرد. بچه‌اش پشت در نشست و آنقدر گريه كرد تا خوابش برد. بعد مادرش آمد و در حالي كه فرزندش را نوازش مي‌كرد ،او را در آغوش گرفت و به خانه برد.

مَثل ما و خداي سبحان اينگونه است. اگر خود خداوند روزي بنده‌اش را طرد كند، او را به حال خود وا نمي‌گذارد ، و مهر و عطوفتش شامل حال بنده خطاكار مي‌شود.»

امام عصر (ع) نيز به عنوان «ولي الله » از سوي خداوند مأموريت دارد تا بندگان را شامل عطوفت و محبت خاص خود كند.

***

امام سجاد (ع) فرمودند: «أَشَدُّ مِنْ‏ يُتْمِ‏ الْيَتِيمِ‏ الَّذِي‏ انْقَطَعَ عَنْ أُمِّهِ وَ أَبِيهِ يُتْمُ يَتِيمٍ انْقَطَعَ عَنْ إِمَامِهِ وَ لَا يَقْدِرُ عَلَى الْوُصُولِ إِلَيْه‏» « سخت‌تر از يتيم شدن كسي كه پدر و مادر ندارد ، يتيم شدن كسي است كه از امامش جدا شده و نمي‌تواند با او پيوست داشته باشد.»

به محضر مولايمان عرض مي‌كنيم :‌

آقا جان !‌ نمي‌خواهيم درشمار كساني باشيم كه :‌

شنيدند و گفتند و برخاستند                                            پي مصلحت مجلس آراستند

ما يتيمان امت محمديم. مي‌خواهيم روزي دستمان به دامان پدر مهربانمان برسد و دوره يتيم بودنمان پايان يابد.

هر يتيمي بي‌تابي و بهانه گيري مي‌كند، وعده‌اي به او مي‌دهند تا موجب قرار و آرامش باشد.

آقا جان ! دلتنگيم ، دلمان هواي شما را كرده. كريمانه به ما عنايت كنيد، وعده وصل و قربي دهيد تا قلبمان آرام بگيرد.

«اللهم صل علي محمد و آل محمد و عجل الفرجهم»‌



[1] سوره مباركه بقره ، آيه 269