.

تفسیر زیارت جامعه کبیره

جلسه 103

 

 

«حَتَّى‏ مَنَ‏ عَلَيْنَا بِكُمْ‏ فَجَعَلَكُمْ‏ فِي بُيُوتٍ أَذِنَ اللَّهُ أَنْ تُرْفَعَ وَ يُذْكَرَ فِيهَا اسْمُهُ‏ وَ جَعَلَ صَلَوَاتِنَا عَلَيْكُمْ وَ مَا خَصَّنَا بِهِ مِنْ وَلَايَتِكُمْ طِيباً لِخَلْقِنَا وَ طَهَارَةً لِأَنْفُسِنَا وَ تَزْكِيَةً لَنَا وَ كَفَّارَةً لِذُنُوبِنَا»

تا جائي كه خدا بوسيله شما بر ما منت گذاشت و خدا شما را در خانه‌هايي قرار داد كه خدا اجازه داده آن بيوت رفيع باشد و درآن بيوت ذكر خدا بشود.

توضيح كلمه « منت »‌ منت يك نعمت بسيار بزرگي است كه انسان را از نعمتهاي ديگر قطع مي‌كند و جدا مي‌سازد خدا بوسيله شما معصومين نعمت بزرگي به بشر داده است كه با اين نعمت خود رااز بقيه نعمات مستغني مي‌بيند.

البته گفته نمي‌شود كه اصل وجود حضرات معصومين (ع)  نعمت است كه اين امر واضح است نعمت بزرگتراين است كه خداوند سبحان شما معصومين را در دسترس ما قرار داده. شما در خانه‌هايي هستيد كه به ما نيز مجوز ورود به آن خانه‌ها داده شده ، جايگاههايي كه رفعت دارد.

خدايا !‌ من تو را نمي‌شناسم و اعلام مي‌كنم كه از شناخت تو ناتوانم شناخت خداي سبحان واسطه لازم دارد واسطه‌هايي كه عامل شناخت خدا مي‌شود ، معصومين هستند.

معصومين جلوه‌گاه خداي سبحان بوده‌اند و هر چه ما به حضرات معصومين (ع)  بيشتر ارتباط داشته باشيم توفيق قرب به خالق بيشتر به ما عطا مي‌شود.

امام باقر (ع)‌ : «نحن‏ أوّل‏ خلق‏ اللّه و أوّل خلق عبد اللّه و سبّحه، و نحن سبب خلق الخلق و سبب تسبيحهم و عبادتهم من الملائكة و الآدميّين فبنا عرف اللّه و بنا وحّد اللّه و بنا عبد اللّه‏»

ما اولين مخلوقاتي هستيم كه خدا را عبادت و تسبيح كرديم و ما وسيله‌ايي شديم كه خداوند سبحان بوسيله ما خلايق را مخلوق كرد و ما وسيله ثناگويي و عبادت مخلوق هستيم.

به وسيله معصومين خدا شناخته شد و نسبت به يگانگي به او داده شد و خدا عبادت شد و به وسيله معصومين (ع) خلق اكرام شدند.

بزرگترين منت خدا بر انسان وجود اين بزرگواران (حضرات معصومين (ع) ) است كه معرفت و توحيد و اكرام و عبادت نصيب آنها شده است.

اگر معصوم از زندگي ما برداشته شود هيچ نعمتي براي ما ارزشمند نيست.

روايت مي‌گويد :‌خدا شما را در خانه‌هايي قرارداد : ‌خانه چندمعني دارد:

1-  خانه‌هاي ظاهري مثل سرداب امام حسن عسگري (ع).

2-   خانه هايي كه امكان مراجعه و زيارت براي ما وجود دارد بيوت و خانه هايي دانسته‌اند مانند مرقد ائمه (ع)‌ به ما اجازه داده شده تا با وجود ملكوتي امام ارتباط برقرار كنيم آنان كه از عالم ملكوت به عالم ماده نازل شده‌اند امّا امكان دسترسي براي بندگان ميسر است.  

مفسرين زيارت جامعه مي‌‌گويند:  علم وحكمت و قدرت ... خدا در وجود امام جلوه‌گر امام در زمين خاكي فرود آمده و امكان ارتباط با آنان به انسان داده شده است.

3-  خدا تمام كمالاتش را در انساني به نام امام قرار مي‌دهد مفسرين مي‌گويند: بيوت ، بدن امام است يعني كل كمال و كل جمال و كل جلال در بدن امام جلوه‌گر شده است  يعني آن ارواح دراين ابدان قرار دارد.

4-  ابوبصير از امام صادق (ع) مي‌پرسد:‌ بيوت چيست ؟ امام :‌خانه‌هاي پيامبر ، بيوت است.

5-  ابوحمزه مي‌گويد: قتاده خدمت امام باقر (ع)  آمد او كارشناس ديني بصره بود. حضرت به اوگفت:‌واي بر تو كه خود را فقيه ميداني زيرا خدا خلقي را آفريد كه ميخهاي خدا و حجتهاي خدا در زمين‌اند و قوام دنيا به آنان است. قتاده سكوت كرد سپس گفت:‌ من در محضر تو مي‌لرزم و اضطراب دارم چرا در محضر علماي ديگر نمي‌لرزيدم.

حضرت فرمودند :  ميداني كجا نشسته‌ايي؟

    تو در مقابل كسي نشسته‌ايي كه خدا اجازه رفعت به او داده و در اين بيت نفس مي‌كشند ( بيوت به معناي رفعت ) اين بيوت ماييم اين بيوت خاكي و از چوب و سنگ نيست يعني  اينكه امام ، جسم خاكي دارد امام كسي نيست كه تنها در قالب بدن جاي بگيرد بلكه خداي سبحان وجود امام را در قالب بدن جاي داده تا بشر خاكي بتواند با امام ارتباط برقرار كند.

 6-از امام صادق (ع) پرسيدند : بيوت چيست ؟ اينها آدمند نه خانه وجود من امام ، بيوت است.

«في‏ بُيُوتٍ أَذِنَ‏ اللَّهُ‏ أَنْ تُرْفَعَ »

اجازه يعني چه؟

1-  اين اذن، اذن شرعي تعليقي است خدا به ما امر كرده كه با پيوست به معصومين اعلام ارادت به آنها كنيم. 

نه تنها نسبت به خودشان بلكه نسبت به مشاهد شرفه آنها نيز تعظيم داشته باشيم.

پس خدا به ما امر كرده و قانون گذاشته كه اين خانه باخانه بقيه متفاوت است و ما را وادار به احترام و تعظيم كرده.

2-  و اگر منظور بيت ظاهري نباشد و جايگاه و علم و حكمت در جسم امام در نظر باشد كه احترامش اولي است يعني وقتي مرقد ايشان احترام دارد چه برسد به جسم ايشان كه مخزن و مركز علم و حكمت است.

3-  بعضي مي‌گويند: منظور از اذن، اذن تكويني است نه تشريعي يعني خدا مقدر كرده در نظام عالم و در لوح محفوظ كه اين وجود جايگاه خاص داشته باشد ( البته اين اذن تكويني در كل عالم و در طول تاريخ در مورد اباعبدالله (ع) اتفاق افتاده گر چه در مقطعي از ايام عاشورا بي‌حرمتي‌هايي ديده شده.

شريعت براي جن و انس است امّا وقتي مي‌گويد در نظام تكوين يعني در خلقت همه موجودات نباتي و جمادي و حيواني و سماوي و عرشي اين امر موجود است كه به حضرات معصومين (ع) احترام بگذارند.

رفعت خانه‌ها به معناي آن است كه امام مثل و مانندي ندارد حتي در رابطه با حضرت عباس (ع) كه برادر امام حسين (ع)‌ اين فعليت اتفاق نمي‌افتد و ايشان به خود اجازه نمي‌دهد كه امام را برادر خطاب كنند مگر زمان شهادت.

 

در قرآن مي‌فرمايد: «وَ لِلَّهِ الْأَسْماءُ الْحُسْنى‏ فَادْعُوهُ بِها» خدا زيباترين اسمها را دارد كه بايد بوسيله آن اسمها خدا را خواند حال خدا اجازه داده اين زيباترين اسمها در وجود امام ، ذكر شود وقتي به امام مي‌گوييم ثار الله يعني نسبتي بين او و خدا برقرار مي‌كنيم. همه قدرت خدا همه علم خدا همه رأفت خدا ... در اين بزرگواران جمع است و خدا اين اجازه را داده است كه همه جلوه‌گريهاي خدا در آنها يافت شود.

4-  حقيقت ذكر حضور مذكور ( خدا ) نزد ذاكر (بنده ) است يعني بايد خدا را كاملاً بيابيم تا بتوانم ذكر بگويم . حال تنها كساني كه حقيقتاً حضور را ادراك مي‌كنند امامان بزرگوار ما هستند و اينها تنها كساني هستند كه خدا را با همه وجود دريافت كرده‌اند ذكر گفتنهاي ما مجاز است نه حقيقت زيرا بطور كامل در محضر امام نيستيم.

اصل ذكر را امام مي‌گويد و ما تقليد از ايشان مي‌كنيم.

حقيقتاً  كاملترين ذاكر امام است و بقيه موجودات ذاكر ناقص دارند .

5-  قبلا عرض كرديم خدا به ما منت گذاشته كه شما را در خانه‌هاي رفيع قرار داده است.

1-خانه‌ها بيت معصوم است.

2-مشاهد مشرفه بيت معصوم است.

3-اين پيوست هر جايي است كه خدا منت گذاشته ذكر معصوم در آنجا ادا مي‌شود و با بقيه خانه‌ها فرق دارد.

ايت الله بهجت(ره) فرمودند: هر خانه‌ايي كه در آن ذكر حسين مي‌شود در و ديوارش حسينه مي‌شود و آن را ببوسيد.

آيت الله بهجت (ره) : چقدر بگويم امام زمان در دل هر شيعه يك مسجد دارد پس آن پيوست خود شما هستيد خدا منت گذاشته و عشق معصوم را در دل شما قرار داده است.

«سلام بر حسين»‌

 


 بحار الأنوار (ط - بيروت) / ج‏108 / 346 / الباب الأول بدو أرواحهم و أنوارهم و طينتهم(ع) و أنهم من نور واحد، و فيه: 46 - حديثا .....  ص : 345

 سوره مباركه نور‌، آيه 36

 سوره مباركه اعراف ،‌آيه 180

 







محتوای مرتبط