.

امام جلوه اسماء الله

جلسه 3 - 92/8/18

 

          بر اين باوريم كه جلوه تامّه اسامي حق در حضرات معصومين (ع) متجلي شده، و در عصر ما تجلي تام خداي سبحان در وجود مقدس حضرت ولي عصر (عج) به نمايش گذاشته شده است.

مي‌خواهيم با بررسي اسماء حسني، امام زمان (عج) را بشناسيم تا به شناختي صحيح و دقيق از حضرت دست يابيم. البته توجه داريم كه امام عصر (عج) در جايگاه عبوديت حضرت حق قرار دارد، و به عنوان وجودي كه كاملترين جلوه صفات خداوند است، صفات الهي را به آن بزرگوار نسبت مي‌دهيم.

نكته قابل ذكر ديگر اين است كه درجه معرفت ما هرگز يكسان نخواهد بود. زيرا ميزان شناخت بستگي به ميزان طهارت افراد دارد. هر چقدر فرد از طهارت باطنيه بيشتري برخوردار باشد، و خود را از افكار ناصحيح، نيّات نازيبا، خلقيات ناپسند و اعمال نادرست دور كند، مي‌‌تواند به معرفت بيشتري نسبت به امام عصر (عج) نائل شود.

***

در دعاي جوشن كبير، از خداي متعال با اسامي متعددي ياد مي‌كنيم كه از ريشه « ذكر » هستند:

  • « يا ذاكر » خداوند ذاكر است، به ياد بندگانش مي‌باشد و متوجه آنهاست.
  • خداوند « خير الذاكرين » است. توجه‌اش به بنده، بهترين توجه ،،، و يادش بهترين ياد است. زماني كه بنده را مورد توجه قرار مي‌دهد منافع خاص را روانه زندگيش مي‌كند و هر چه لازم دارد در اختيارش قرار مي‌دهد. ( قدرت ، عزّت ، كرامت ... )

خداوند « خير الذاكرين » است، پس زشتي‌ها و نواقصمان را ياد نمي‌‌كند، و هنگام نظر به ما كمالاتمان را مورد توجه قرار مي‌‌دهد.

  • « يَا مَنْ‏ ذِكْرُهُ‏ حُلْو» ياد خدا شيرين و لذتبخش است، هر گاه او را ياد مي‌كنيم انبساط خاطر مي‌يابيم و تلخكامي‌هاي زندگيمان مرتفع مي‌شود.
  • « يَا خَيْرَ الْمَذْكُورِين‏»‌ زماني كه خدا را ياد مي‌كنيم از بركات و نورانيت خاص بهره‌مند مي‌شويم، توجهمان به خداي متعال موجب ارتقاي مقاممان مي‌شود، و قرب و كمال را برايمان به ارمغان مي‌آرود.
  • « يَا أَنِيسَ‏ الذَّاكِرِينَ‏» خداوند توجه كسي را رد نمي‌كند. به مجرد اينكه بنده‌اي خدا را ياد كند، به او نزديك مي‌شود، قبولش مي‌كند و با او انس مي‌گيرد.
  • «يَا مُذَكِّر» خداي سبحان تنها ذاكر نيست، بلكه ذكر را القا مي‌كند، و ما را بر آن مي‌دارد تا متوجه او باشيم.
  • امام عصر (عج) نيز به عنوان خلیفه خداوند، ذاكر است. حضرت بدون در نظر گرفتن اينكه به يادش هستيم يا نه، بر خود واجب كرده كه به ما توجه داشته باشد، و لو ما نسبت به او بي‌توجه باشيم.

دريافت « ذاكر » بودن امام زمان (عج) امري است كه براي ما دنيايي خوشي به همراه مي‌آورد. زماني كه نفر اوّل عالم امكان به ما توجه كند فراتر از تصورمان بركات و توفيقات نصيبمان مي‌شود. توجه حضرت نسبت به ما آنقدر برايمان منافع خاص دارد كه تا قيامتمان را آباد مي‌كند، كمالاتمان را كاملتر مي‌‌نمايد، نواقصمان را برطرف مي‌سازد، عيوبمان را محو مي‌كند و ... توجهش از ما انسان ديگري مي‌سازد.

  • « يَا خَيْرَ الْمَذْكُورِين‏» امام زمان (عج) جلوه نام خيرالمذكورين خداوند هم هست. تصور كنيد باعث رنجش كسي شده‌ايد. زماني كه بسيار از شما دلگير است مي‌گوييد:‌ « فلان وقت يادت بودم » مي‌گويد:‌ « يادت را نمي‌خواهم ، اذيتم نكن ... »‌

هر يك از ما عمري است با جهالتها و غفلتهايمان امام عصر (عج) را آزرده خاطر كرده‌ايم. امّا يك بار نمي‌فرمايد: حق نداري يادم باشي، لطفت را مي‌خواهم نه يادت را و ... .

گويا هر بار به حضرت توجه داريم مي‌گويد: خوب است كه تو يك نفر به يادم هستي. آخر امامي غريب و تنهاست، و به توجه تك تك ما بها مي‌دهد.

هرگاه او را ياد مي‌كنيم، نه تنها دست رد به سينه‌مان نمي‌زد و گله و شكايتي نمي‌كند، بلكه مي‌گويد:‌ « مرا ياد كردي؟ من بيشتر به ياد تو هستم.» ما ناقصيم و او كامل، و توجه انسان كامل به فرد ناقص خيلي بيشتر است.

  • امام (عج) به عنوان « خَيْرَ المذكورين‏»، بهترين كسي است كه به او توجه مي‌كنيم. هر كس زياد مورد توجه قرار گيرد، لطمه مي‌خورد زيرا ظرفيت افراد محدود است. امّا وقتي در آغاز و پايان روز آل ياسين مي‌خوانيم و هر صبح و شب چهل بار به حضرت حجّت (عج) سلام مي‌دهيم، باز هم جا دارد كه بيش از پيش به او توجه داشته باشيم.
  • « يَا مَنْ‏ ذِكْرُهُ‏ حُلْو» صرف ياد حضرت موجب دلخوشي و رفع تلخكامي‌هاي زندگي مي‌شود بدون در نظر گرفتن اينكه قبولم دارد يا نه، حاجتم را روا مي‌كند يا نه، تنها با توجه به او، انبساط خاطر پيدا مي‌كنيم.
  • « يَا مَنْ‏ لَهُ‏ ذِكْرٌ لَا يُنْسَى» خدا ذكري دارد كه هيچ وقت قابل نسيان نيست. ياد «ولي خدا » هم اينگونه است، قانون توجه به «ولي الله » اين است كه هيچگاه فراموشش نكنيم،

با يك بازنگري در عمرمان، در مي‌يابيم كه چقدر خلاف قانون زندگي كرده‌ايم. شايد روزهايي را پشت سر گذاشته‌ايم كه بيش از چند دقيقه را با ياد اماممان سپري ننموده‌ايم.

  • امام (عج) « أَنِيسَ‏ الذَّاكِرِينَ» است. هر كس خالصانه يادش كند، حضرت كنارش مي‌نشيند، دوست مي‌شود و با او انس مي‌گيرد.

 

مهم اين است كه با اخلاص به او توجه كنيم نه براي قضاي حاجاتمان و رفع مشكلات و سختيهايمان.

به جايي برسيم كه به حضرت عرض كنيم :‌

هوا خواه توأم جانا و مي‌دانم كه مي‌داني                                كه هم ناديده مي‌بيني و هم ننوشته مي‌خواني

اگر امام (عج) با ما انس گيرد ديگر كسل نيستيم و احساس دلتنگي نمي‌كنيم. زيرا انيس و هم‌نشيني داريم كه با هيچ انيسي در عالم قابل مقايسه نيست.

  • « يَا مَنْ‏ ذِكْرُهُ‏ شَرَفٌ‏ لِلذَّاكِرِين‏» خداوند وجودي است كه ياد او موجب شرافت ذاكر مي‌شود و او را به عظمت و جلالت مي‌رساند. « ولي خدا » نيز اينگونه است. هر كس به او توجه مي‌كند، عزّت و شرافتي خاص نصيبش مي‌شود، و به رفعت و منزلت ويژه‌اي نائل مي‌گردد.
  • «يا مذكر» وقتي به امام (عج) توجه داريم، حضرت هم به ياد ماست، و زماني كه به ما توجه دارد، بعضي امور را به ما يادآوري مي‌نمايد.

بيشترين آسيبهاي ما در زندگي به خاطر فراموشيهاي ماست، نه انكارهايمان.

امام (عج) نمي‌گذارد عمرمان به غفلت سپري شود. اگر فراموش كرده باشيم راهي دور در پيش داريم و بايد برايش توشه‌هاي فراوان برداريم، در عرصه بندگي وظايفي خاص به عهده داريم و نبايد نسبت به آنها مسامحه و سهل انگاري به خرج دهيم، اطرافيانمان حقوق فراواني به گردنمان دارند كه بايد حقشان را ادا كنيم و ... .

امام زمان (عج) نمي‌‌گذارد غافل بمانيم، يادمان مي‌اندازد كجا هستيم ، چه وظايفي داريم و بايد رو به چه مقصدي رهسپار شويم.

در همين راستا، امام (عج) مصداق « يَا مَنْ‏ لا يَخْفى‏ عَلَيْهِ‏ شَيْ‏ء» هم هست، هيچ چيز از او مخفي نمي‌ماند، اگر كوچك‌ترين ابراز ارادت و محبتي به او داشته باشم، اگر توجهي قلبي، زباني يا عملي به او نشان دهيم، يا براي سلامتي‌اش صدقه‌اي مختصر بپردازيم به نظرش مي‌آيد.

  • « يَا أَعَزَّ مَذْكُورٍ» در درجه اوّل ، خداي سبحان عزيزترين وجودي است كه به يادش هستيم، و پس از او امام معصوم (ع).

 در طول زندگيمان با ياد افراد زيادي همراه بوديم، ولي هيچكدام به اندازه وجود مقدس بقية الله برايمان عزيز نبوده‌اند.

گر بشكافند سر و پاي من                                                                                    جز تو نيابند در اعضاي من

آنقدر وجود حضرت برايمان عزيز است كه مي‌خواهيم جانمان، فرزندانمان و هر چه كه در زندگي برايمان ارزشمند است به پايش فدا كنيم. « بِأَبِي‏ أَنْتَ‏ وَ أُمِّي‏ وَ نَفْسِي‏ وَ أَهْلِي‏ وَ مَالِي وَ وُلْدِي‏»

***

يكي از اسماء حسناي خداوند كه در دعاي جوشن ذكر مي‌كنيم، نام « عزيز » است.

«عزيز» به چند معناست: *« لَا مِثْلَ‏ لَه‏» وجودي كه بي‌نظير است، مماثل و هم تا ندارد، و در عالم تك است. *« الْغَالِبُ‏ الَّذِي‏ لَا يُغْلَب‏» كه هميشه غالب است و هيچ وقت مغلوب نمي‌شود. *« الْقَادِرُ الْقَوِي‏» عزيز كسي است كه قدرت و قوت دارد.*« الْمُمْتَنِع‏» دست نيافتني.

*عزيز كسي كه هر كس خادم او شود نمي‌خواهد در خدماتش قصوري داشته باشد و مايل است با همه وجود در خدمت آن عزيز باشد.

همانطور كه وقتي كسي مهماني دارد كه برايش عزيز است، در پذيرايي از او سنگ تمام مي‌گذارد و هر كاري از دستش برمي‌آيد انجام مي‌دهد.

*« ضلت العقول في بحار عظمته » عزيز وجودي است كه عقل‌ها در درياي شناختش سرگردان شده‌اند، آنقدر وجودش گسترده است كه نمي‌توانند او را بشناسند.

*عزيز كسي است كه همه محتاج او هستند و حاجات به سوي او زياد است.

حضرت بقية  الله ،تجلي نام عزيز خداست.

  • او وجودي است كه مثل و نظيري ندارد، تمام عالم امكان را بگرديد، نمي‌توانيد براي يوسف زهرا (س) مثلي بيابيد.


حسن يوسف، دم عيسي ، يد بيضا داري                                                آنچه خوبان هم دارند تو تنها داري

  • «الغالب الذي لا يغلب» غلبه و نفوذ با او است و هيچ وقت مغلوب نمي‌شود.

 

بارها از زندگيمان دورش كرده‌ايم، ولي غالب شده و به زندگيمان راه پيدا كرده است. بارها در دلمان را به رويش بسته‌ايم، و او نفوذ كرده و دوباره خود را در دلمان جا داده است.

 

  • «القادر القوي» است چون قوت دارد ما را عزيز مي‌كند، قوت دارد به اذن خدا همه بدي‌ها را كنار بگذارد. حضرت با مقام يداللهي‌اش قدرت دارد كه به اذن خدا همه بديها و نازيبائي‌هاي ما را دفعتاً‌ محو كند، غافل را به ذاكر، جاهل را به عالم و بيگانه را به آشنا بدل كند. امام عصر (عج) القادر القوي است و مي‌تواند از فرد انسان ديگري بسازد.
  • « الْمُمْتَنِع‏» در عين حال كه « انيس الذاكرين »‌ است ، هر كس نمي‌تواند با او رابطه نزديك برقرار كند. حصن وقلعه‌اي امام (عج) را فراگرفته كه مانع نزديكي بيگانگان به او مي‌شود.
  • عزيز كسي است كه حاجت به او خيلي زياد است و همه محتاجش هستند. محتاج رسيدن به او، محتاج قربش، نگاهش، نوازشش، محبتش و دعايش.

در زيارت آل ياسين به حالات مختلف امام زمان سلام مي‌دهيم « به ركوع و سجودش» ، « حمد و استغفارش» ، « نماز و قنوتش» ، « سلام بر آن هنگام كه صبح مي‌كند و شب مي‌كند» ...  . اين سلامها متعدد به اين معناست كه ما لحظه به لحظه محتاج حضرت هستيم و تمنا مي‌كنيم در همه حالاتش ما را دريابد.

اگر نگاهش را بردارد، زندگيمان ظلمتكده و دلهامان ماتمكده مي‌شود.

« يا أَيُّهَا الْعَزيزُ »

«مَسَّنا وَ أَهْلَنَا الضُّرُّ وَ جِئْنا بِبِضاعَةٍ مُزْجاةٍ فَأَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَ تَصَدَّقْ عَلَيْنا إِنَّ اللَّهَ يَجْزِي الْمُتَصَدِّقين‏» [1]



[1] سوره مباركه يوسف ، آيه 88


اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم