.

امام جلوه اسماء الله

جلسه 4 - 92/8/29

 

            مي‌خواهيم با كسب معرفت امام زمان (عج) به آب حيات زندگيمان دست يابيم. قبل از نزول باران رحمت وجودش بايد زمين قلبمان را زيرو رو كنيم، علف‌هاي هرز گناه را از ريشه بركنيم و بذر محبّت و معرفت او را در دل بيفشانيم. اگر تنها بنشينيم و منتظر باران باشيم و براي بارشش دعا كنيم ، حتي اگر باران هم ببارد، براي ما ثمر و بهره‌اي ندارد.

بايد با معرفت و شناخت حضرت، براي ظهورش آماده شويم، و بر اين باوريم كه اگر او را نشناسيم، عليرغم ظهور امام (عج) در عالم، براي ما ظهوري حاصل نمي‌شود.

افراد بسياري كه در زمان حضرات معصومين (ع) زندگي مي‌كردند، دائم شاهد امامشان بودند، امّا به دليل عدم شناخت نسبت به حق «ولي الله » عکس العمل های متفاوتی داشتند‌، گروهي نسبت به امام (ع) بي‌توجه بودند، بعضي به توهين و تحقير او مي‌پرداختند و عده‌اي هم با امام زمانشان مقابله مي‌كردند.

امّا گروه ديگري كه نسبت به امام (ع) معرفت داشتند، ناديده پذيرايي او بودند، ارتباطي قلبي با امامشان برقرار مي‌كردند، و عاشقانه و خالصانه در مسير اطاعت او پيش مي‌رفتند.

اگر به طور كامل به معرفت حضرت ولي عصر (عج) نائل شويم، ديگر ظهور و غيبت حضرت ، و قرب و بعد او برايمان تفاوتي ندارد.

زيرا در پرتو معرفت امام (عج) مي‌يابيم كه او در عين بعد، در اوج قرب قرار دارد، و در عين غيبت ، در اوج ظهور و جلوه‌گري است. به همين جهت ديگر صرفاً‌ در طلب ديدار امام (عج) نيستيم. مي‌خواهيم به شناخت حضرت نائل شويم تا توفيق همراهي و معيت او نصيبمان شود. زيرا اگر نتوانيم در زندگيمان با امام عصر (عج)‌همراه شويم گويا از حيات حقيقي برخوردار نيستيم.

عمري که بي‌حضورش بگذشت اهل دل را          ماند به جوي بي‌آب يا تن كه جان ندارد

***

پيامبر اكرم (ص) مي‌فرمايند: «تَخْرُجُ مِنْ قِبَلِ الْمَشْرِقِ فِيهَا‌ رَجُلٌ مِنِّي اسْمُهُ كَاسْمِي وَ خَلْقُهُ كَخَلْقِي يَئُوبُ النَّاسُ إِلَيْهِ كَمَا تَئُوبُ الطَّيْرُ إِلَى أَوْكَارِهَا»[1]  مردي از اهل بيت (ع) من ظهور مي‌كند كه اسمش مانند اسم من و خلقش همانند من است، امّت من به او رجوع مي‌كنند همان گونه كه پرنده سراغ لانه‌اش مي‌رود.

در روايت ديگري فرموده‌اند: «  يأوي إلى المهدي أمته كما تأوي النحل إلى‏ يعسوبها»[2] « امتش به سوي او مأوا مي‌گيرد همانگونه كه زنبور عسل با رجوع به ملكه‌اش مأوا و آرامش مي‌يابد. »‌

زنبور عسل تمام روز را در بيرون لانه سپري مي‌كند، و هنگام شب به كندو برمي‌گردد و در كنار ملكه قرار مي‌گيرد تا آرامش يابد. از سوي ديگر اگر زنبوري در سير روزانه‌اش روي چيزي آلوده بنشيند، هنگام بازگشت به کندو، دست و پايش قطع شده و از كندو اخراج مي‌شود.

امام (عج) يعسوب الدين است و براي شيعيانش حكم ملكه براي زنبورهاي عسل را دارد. مأمومين او بايد در مسير زندگيشان سراغ پاكي‌ها و زيبائي‌ها روند، نه امور نازيبا و خبيث،،، و پس از سيروسلوك به سوي امامشان باز گردند.

پيامبر (ص) در روايتي به وجود مقدس حضرت ولي عصر (عج) بشارت مي‌دهند و مي‌فرمايند:‌    « و يملأ اللّه‏ به‏ قلوب‏ عباده سرورا»[3] « خدا به وسيله مهدي دل بندگانش را از سرور پر مي‌كند. »‌

حضرت رسول (ص) مسّرت بخشي براي مؤمنين را به زمان ظهور يا غيبت منحصر نكرده‌اند. بنابراين هر زمان كه دل مؤمن به حضرت ولي عصر (عج) توجه داشته باشد، مملو از خوشي مي‌شود و ارتباط با امام (عج) براي او سرور قلبي به ارمغان مي‌آرود.

***

حضرات معصومين (ع) جلوه كامله همه اسامي حق هستند. بنا داريم با بررسي برخي از اسماء الحسناي خداوند، خليفه كامله‌اش ، كه در زمان ما حضرت بقية الله (عج) است، شناسايي كنيم.

البته بايد به اين امر توجه داشته باشيم همان گونه كه در مورد خداي سبحان در دعاي جوشن مي‌خوانيم « يا من لا تنال الاوهام كنهه » اي خدايي كه هيچ تصوري و هيچ قوه واهمه‌اي نمي‌تواند حقيقت تو را ادراك كند.»‌، « يا من لا تدرك الفهام جلاله » « اي خدايي كه فهم افراد قدرت درك جلال تو را ندارد.» ،،، در مورد حضرت ولي عصر (عج) به عنوان عبد کامل هم باور داريم كه در مسير شناخت، هيچ گاه نمي‌‌توانيم به حقيقت وجودي او راه يابيم.

وهّاب

يكي از اسامي حق وهّاب است . وهّاب يعني «معطي» ، عطاكننده‌اي كه قبل از درخواست فرد به او اعطا مي‌كند، از جهت كيفيت بر‌ترين عطا را مي‌دهد و از نظر كميت، عطايي جزيل و فراوان دارد.

«يَا وَهَّاباً لَا يَمَل‏» « اي كسي كه خيرات فراوان را عطا مي‌كني بدون اينكه ملول و خسته شوي.»

وجود مقدس ولي عصر (عج) جلوه نام وهّاب خداست. بنابراين هميشه براي اعطا كردن، دست باز دارد ، نه گاهي از اوقات « يا باسط اليدين بالرحمه »  هداياي او از قديم بوده نه الان.

  • وجود مقدس ولي عصر (عج) عطايايي امتياز آفرين دارد. هبه او فرد هديه گيرنده را صاحب فضائلي مي‌كند كه او را صاحب امتياز كرده و از ديگران متمايز مي‌نمايد. زيرا نوع عطيه‌اش با ديگران متفاوت است: « يا ذالفضل و الامتنان»‌
  • امام (ع) هديه و عطيه كم نمي‌دهد: « يا ذا المن و العطا »‌منّت ، بابت چيزي قيمتي و گرانبهاست. امام (عج) هديه‌هايي مي‌دهد كه سنگين و اعتبار آفرين است.

 او « مجزل العطایا» ‌است و هنگام اعطا جزيل و فراوان مي‌دهد. براي خودتان، اهلتان و اطرافيانتان هبه مي‌كند، براي جسم و قلب و عقلتان مي‌دهد، براي دنيا و آخرتتان عطا مي‌نمايد.

  • «يا من لاعطاء‌ الا عطائه»‌ مقايسه هديه او با هداياي ديگران قياسي مع الفارق است. دنيايي به من هديه بدهند، عطاي او چيز ديگري است. از سوي ديگر هر كس به من هديه مي‌دهد گويا پيك و فرستاده حضرت است، عطيه‌اي كه داده از آنِ خودش نيست، به عنوان واسطه امام (ع) به من لطف كرده.
  • « يا من عطائه شريف » عطيه او هديه گيرنده را صاحب مقام خاص مي‌كند، براي او اعتبار ويژه‌اي به ارمغان مي‌آورد، و فرد داراي شرافت مي‌شود.
  • حضرت ولي عصر (عج) « خيرالشاكرين » است. هر بار كه هديه وجود مقدس امام (عج) را پذيرا مي‌شويد، نه تنها منّت نمي‌گذارد، بلكه از شما تشكر هم مي‌كند، و سپاسگزار است كه همچون اكثر مردم عطايايش را رد نكرديد.
  • « يا واهب الهدايا »‌شيوه دائم حضرت هديه دادن است، بدون اين كه قبول نمودن يا رد كردن ما را در نظر بگيرد.

گويا با هر سلامي كه مي‌دهيم و در هر بار اظهار ارادتي كه مي‌كنيم، امام (عج) عطيه‌اي ارزانيمان مي‌كند.

آنچه كه او هديه مي‌كند از طريق هيچ كس ديگر و در هيچ جاي ديگر يافت نمي‌شود.

وجود حقاني ، بندگي خاص ، مقامات متعالي و محبوبيت زميني و آسماني روزيمان مي‌كند، با هدايايش آب و رنگمان عوض مي‌شود و به انسان ديگري بدل مي‌شويم.

  • «يا ولي الحسنات » حضرت مهدي (عج) متولي و صاحب همه حسنات است، و از اين دارائي‌اش به ما هبه مي‌كند.

سيد بن طاووس مي‌گويد: شبي در سرداب شنيدم حضرت ولي‌عصر (ع) با خداي سبحان مناجات مي‌كردند و مي‌فرمودند:‌ خدايا ! از دوستان ما خطاهايي صادر شده ، و بر اساس اعتماد به محبت ما سهل انگاري‌هايي كرده‌‌اند خدايا ! من همه حسناتم را به دوستانم واگذار مي‌كنم. »

حضرت حجّت (عج) اولين نفر عالم امكان ، و بنده‌ترين بنده در زمين است ، انسان كاملي است كه همه حسنات و محسنات را داراست. هر گاه به حضرت توجه كنيم و با او ارتباط برقرار نمائيم از حسناتش به ما هديه مي‌‌دهد.

  • « يا من عنده حسن الثواب »‌ نيكوترين پاداشها نزد خداست. خليفه كامله او هم اينگونه است. هر گاه از حسناتش به ما مي‌دهد، بالاترين امتياز را نصيبمان مي‌كند.
  • «يا من لا ينقص من خزائنه شيئ» امام عصر (عج) به عنوان خليفه كامله خداوند، همچون حضرت حق، هر چه عطا كند از دارائي‌اش كم نمي‌شود.
  • «يا من ليس احد مثله »‌ هيچ كس همچون او نيست، هديه دادنش را نمي‌شود به كسي شبيه كرد. در دنيا با هر كريمي سروكار داشته باشيم، بخشش‌هايش محدوديت دارد، در ازاي لطف‌هايش از ما متوقع مي‌شود، اعطاي فراوان و دائمي خسته و ملوش مي‌كند... و هيچگاه از گيرنده هديه تشكر نمي‌كند.

(یا وهّابا لا یمّل ) امام عصر (عج) وهّابي  است كه دائم مي‌دهد و فراوان هم مي‌دهد و بابت دريافت عطايا از ما تشكر مي‌كند چقدر دردناك است كه عطايايش را قبول نكنيم، يا با وجود چنين كريمي به سراغ خلق برويم و درخواستها و نيازهامان را از مردم طلب كنيم.

  • « يا من عنده حسن الثواب »‌ امام عصر (عج) مولاي كريمي است كه از هيچ موهبتي به تنهايي بهره نمي‌برد و ما را هم از نعماتش برخوردار مي‌كند. حضرت كارش بخشيدن به ماست، بدون توجه به اينكه قبول مي‌كنيم يا نه، شايستگي‌اش را داريم يا نالايقيم، داده‌هايش را در مسير رشد و كمال به كار مي‌گيريم يا براي امور دنيوي و نفساني‌مان هزينه مي‌كنيم.

«ربّنا ظلمنا انفسنا »‌ خدايا ! به خود ظلم كرديم. تو واسطه فيضي براي ما قرار دادي كه در پرتو ارتباط با او مي‌توانيم از كاملترين ، بيشترين و بي‌منت‌ترين هدايا برخوردار شويم، و ما كوتاهي كرده  و با وجود مقدس او ارتباط برقرار نمي‌كنيم.

خيز تا از در ميخانه گشادي طلبيم                        به ره دوست نشينيم و مرادي طلبيم

***

  • فتاح

خداي سبحان فتاح است ، وجودي است كه بسيار گشايش ايجاد مي‌كند. چند نام ديگر خداوند، تحت نام فتاح او قرار مي‌گيرد:

ميسر، مسهل ، مهون و ممكن

وجود مقدس حضرت ولي عصر (عج) به عنوان عبد صالح و خليفه حضرت حق دراين عالم گشايش‌گر است. در سطح پايين گشايش، حضرت موانع را براي ما برطرف مي‌كنند و واسطه مي‌شوند تا در روزي به رويمان باز شود.

حضرت به اذن خداي سبحان فتاح است ، گشايشي انجام مي‌دهد تا رزق جسم، عقل ، قلب ، روح ، سّر و همه اطوار وجود فرد در اختيار او قرار بگيرد.

در مراحل بالاتر، وجود مقدس حضرت ولي عصر (عج) به عنوان فتاح ،‌ به اذن حق براي نفس انسان باب توفيقات را باز مي‌كند ، براي قلب انسان باب شهود را مي‌گشايد و براي نفس در جهت جد و جهد در بندگي فتح باب مي‌نمايد.

اميرالمؤمنين (ع) مي‌فرمايد:‌ « فَإِنَّ الْجِهَادَ بَابٌ‏ مِنْ‏ أَبْوَابِ‏ الْجَنَّةِ فَتَحَهُ اللَّهُ لِخَاصَّةِ أَوْلِيَائِه‏» «جهاد دري از درهاي بهشت است كه خداوند آن را براي خواص باز مي‌كند.»

اگر ما با وجود مقدس ولي عصر (عج) ارتباط خالصانه و صادقانه برقرار كنيم، خداي سبحان از طريق حضرت، به عنوان جلوه نام فتاح، باب جهاد را براي ما باز مي‌كند. چه جهاد با دشمن خارجي، و چه با نفس و دشمن داخلي.

حضرت حجت (ع) به دنبال «فتاح بودن» ممّكن هم هستند، يعني براي رسيدن به مقصود  امكانات خاص را در اختيار ما قرار مي‌دهند. در زندگي ما نقش «ميّسر»  ‌و «مسّهل» را هم ايفا مي‌نمايند. هم مقدمات امر را برايمان فراهم مي‌كنند و هم در مرحله اقدام، اجراي آسان برايمان رقم مي‌زنند.

كسي كه فتّاح بودن امام عصر (عج) را باور دارد و مي‌داند به واسطه حضرت در خيرات برايش باز است، هيچگاه احساس نااميدي نمي‌كند، انبساط خاطر دارد و همواره مسرور و با نشاط است.

امام (عج) فتاحي است كه گشايش‌هاي زندگي ما به دست مبارك اوست. حضرت بقية‌الله (ع) براي معصيت كار در توبه را باز مي‌‌كند تا از مغفرت الهي بهره‌مند شود، براي طالب معرفت، در دلش را باز مي‌نمايد تا شناخت و عرفان نصيبش شود، براي مشتاق در توفيق را باز مي‌كند تا به انجام انواع طاعات موفق گردد و از فضائل خاص برخوردار شود.

وقتي درها باز است،‌ انسان مي‌داند كه در گرفتاري‌ها باقي نمي‌ماند، از سختي عبور مي‌كند و به كمالات راه مي‌يابد.

با «فتاح» بودن امام عصر (عج)‌، در همه امور مادي و معنوي، ظاهري و باطني و جسمي و روحي فرد گشايش‌هايي ملاحظه مي‌شود كه فراتر از حد تصوراست. قلب و دلي كه با نام «فتاح» حضرت آشنا شود ديگر از خلق توقع ندارد و چشم اميدش تنها به دستهاي گشايشگر امام زمان (عج) است.

در پرتو ارتباط با امام فتّاح ،‌ ديگر نااميدي ممنوع ، دلتنگي ممنوع، دست خالي بودن ممنوع، در مشكلات غرق شدن ممنوع، توقف ممنوع... و توقع ممنوع است.

امام خميني (ره) در حديث 21 اربعين حديث مي‌گويند: «مقام فتح قريب، مقام شكر است.» حال كه ولي عصر (عج) را با نام « فتاح»  شناختيم در مي‌يابيم بسياري از فتح الفتوح‌هاي زندگيمان به واسطه وجود مقدس او بوده، پس با تمام وجود بر زبانمام ذكر «شكر لله»‌ را جاري مي‌نماييم ، و از مولاي مهربانمان هم بابت همه گشايش‌هاي زندگيمان تشكر مي‌كنيم.

آية‌الله كشميري مي‌فرمايد: اگر مي‌بيند غروب جمعه دلگير مي‌شويد به خاطر دلگير بودن قطب عالم امكان است. روزهاي جمعه نامه اعمال ما به دست حضرت مي‌رسد، ايشان اعمال شيعه را ملاحظه مي‌كند و محزون مي‌شود.

او مصدر عالم است و حزن واندوهش به همه مشتقات مي‌رسد.

امام عصر (عج) مي‌بينند با وجود اين همه گشايش در امور مان، باز هم متوقف هستيم، اين همه به ما اعطا داشته‌اند پذيرا نشديم،،، بنابراين حضرت محزون و مغموم مي‌شوند.

در عبارت ديگري آيه الله كشميري مي‌فرمايند: سعي كنيد روزانه يك ساعت با امامتان خلوت كنيد و با او رفاقت داشته باشيد. خود حضرت مي‌فرمايند: «رابطو مع امامكم المنتظر » گويا امام (عج) صاحب خانه ايست كه ما را به داخل دعوت مي‌كند و مي‌گويد: بفرماييد، و جاي تعجب است اگر ما همچنان پشت در بايستيم و با او ارتباط برقرار نكنيم.




[1] العدد القوية لدفع المخاوف اليومية ، ص 91

[2] إثبات الهداة بالنصوص و المعجزات، ج‏5 ،ص 271

[3] شرح الأخبار في فضائل الأئمة الأطهار عليهم السلام، ج‏3 ، ص 363


اللهم صل علی محمد و آل محمد و عجل فرجهم