.

امام جلوه اسماء الله

جلسه 6 - 92/9/27

 

            مي‌خواهيم به لطف حضرت پرده‌هاي جهالت نسبت به حضرت ولي عصر (عج) را كنار بزنيم تا بيش از پيش عنايت و ولايت حضرت را دريافت كنيم. بر  اين باوريم كه وجود مقدس حضرت علي الدوام در حال تابش و درخشش است و مانع ادراك اين امر از ناحيه خود ماست.

مايليم از طريق شناخت خاص نسبت به حضرت موانع را مرتفع كنيم، تا با معرفت و محبت ولي عصر (عج) ظرف وجودمان را براي ارتباط، ادراك و دريافت ولايت حضرت مهيا نماييم.

* * *

در هر عصري كاملترين جلوه اسامي خداي سبحان در وجود امام آن زمان متحيّل مي‌شود، و در زمان ما تجلي گاه كامل اسامي خداوند وجود مقدس حضرت ولي عصر (عج)‌ است.

«جامع»

خداي سبحان جمع كننده بندگان است.« رَبَّنا إِنَّكَ‏ جامِعُ‏ النَّاسِ‏ لِيَوْمٍ لا رَيْبَ فِيه‏» « پروردگارا ! همانا روزي كه هيچ ترديدي در آن نيست، تو مردم را جمع مي‌كني. »

خداي سبحان جمع كننده است، گاه همه افراد را در يك مكان جمع مي‌نمايد، و گاه همه كمالات و خصلت هاي زيبا را در يك فرد جمع مي‌كند. عدد اسم «جامع» 114، به تعداد سوره‌هاي قرآن كريم ، است.

وجود مقدس حضرت ولي عصر (عج) خليفه نام جامع خدا و آيينه تمام نماي اين اسم است.

در وجود امام عصر (ع) همه كمالات جمع است و حضرت  به اذن حق مي‌تواند در هر يك از شيعيانش كه بخواهد كمالات را جمع نمايد و با وساطت خود انسان را صاحب همه خصال نيكو كند.

  • امام زمان (عج) با اسم «جامع» همه را كنار خود جمع مي‌كنند. ما اگر به حال خود رها شويم، افرادي گريزپاييم و از امام خود فرار مي‌كنيم. امّا حضرت با جامع بودنشان ما را گرد خود جمع مي‌كنند. در حقيقت با تجمع كنار او به كمالات دست مي‌يابيم، و با درك حضور او به كسب فضائل نائل مي‌شويم.

رشته‌اي بر گردنم افكنده دوست                                     مي‌كشد آنجا كه خاطر خواه اوست

در عالم، حضرت در حكم بزرگ‌تري است كه نمي‌گذارد كوچكترها از او گريزان شوند. دائماً زمينه‌اي فراهم مي‌نمايد تا ديگران را دور خود جمع كند و به آنها خوبي‌ها، نيكي‌ها و زيبائي‌ها را ارزاني نمايد.

  • وجود مقدس حضرت حجّت (ع) به اذن حق مي‌توانند وجودي جامع نصيب بنده كنند تا فرد دارای صفاتی شود که علی الظاهر با هم در تضادند.

«محمد رسول الله و الذین معه أَشِدَّاءُ عَلَى‏ الْكُفَّارِ رُحَماءُ بَيْنَهُمْ» [1] ‌ رسول خدا و کسانی که با اویند، بر کافران، سختگیر و با همدیگر مهربانند»

ظاهراً‌ دو خصلت شدت و رحمت كنار هم قرار نمي‌گيرد. ولي همراهان پيامبر (ص) از وجودي جامع برخوردارند، در برخورد با كفار شدت و قاطعيت دارند و در مواجهه با دوستان، نرمي و ملايمت.

امام عصر (ع) با وساطت خود در ما انقلابي ايجاد مي‌كنند كه مي‌توانيم همه كمالات را در وجود خود جاي دهيم.

اميرالمؤمنين (ع) مي‌فرمايد: «اگر در كسي خصوصيت شگفت‌آوري را يافتي، منتظر اخواتش باش.»

 

اين فرمايش به اين معناست كه يك ويژگي مثبت در فرد، مي‌تواند رويش و زايش داشته باشد، و تكثير شود.

 

امام زمان (عج) توجه ما را به يك صفت مثبتمان معطوف مي‌كند و سپس راه را براي وصولمان به خصوصيات نيك ديگر فراهم مي‌نمايد. به عنوان مثال حضرت به ما القا مي‌كند وقتي ميل به مبدأ اعلي داريد، زماني كه متمايل به ولي خدا هستيد، نشانگر اين است كه زمين وجودتان براي باروري بذر ديگر كمالات هم آماده است.

تصور ما اين است كه در شرايط اقليمي گياهاني خاص سبز مي‌شود. در صورتي كه خداوند در سوره مباركه رعد آيه 4، براي يك زمين گياهاني را مطرح مي‌كند كه رويش آنها در شرايط اقليمي متفاوت صورت مي‌گيرد و مربوط به نخلستان ، تاكستان و مزرعه است. «وَ فِي الْأَرْضِ قِطَعٌ مُتَجاوِراتٌ وَ جَنَّاتٌ مِنْ أَعْنابٍ وَ زَرْعٌ وَ نَخيلٌ صِنْوانٌ وَ غَيْرُ صِنْوانٍ يُسْقى‏ بِماءٍ واحِدٍ وَ نُفَضِّلُ بَعْضَها عَلى‏ بَعْضٍ فِي الْأُكُلِ إِنَّ في‏ ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ »

اگر در كنار امام عصر (ع) باشيم، به وساطت حضرت كمالات مختلف و متعدد در وجود ما جمع مي‌شود، و حتي داراي خصوصياتي مي‌شويم كه علي الظاهر با هم متفاوت‌اند. به عنوان مثال هم اهل منطق و استدلال مي‌شويم و هم اهل احساس و حال، هم برخوردهاي از سر قهر داريم و هم برخوردهاي از سر مهر و ...

هنگامي كه از تك بعدي بودن شخصيتمان شاكي هستيم، زماني است كه از ولي عصر (ع) فاصله گرفته‌ايم و براي كسب جميع فضائل به حضرت اعلام نياز نكرده‌‌ايم.

طبيب عشق مسيحا دم است و مشفق، ليك

                                                                            چو درد در تو نبيند كه را داو كند

«قابض» و «باسط»

  • وجود اقدس حق قابض است، و پشت پرده قبض او، بسط دادن اوست.

«مَنْ ذَا الَّذي يُقْرِضُ‏ اللَّهَ‏ قَرْضاً حَسَناً فَيُضاعِفَهُ لَهُ أَضْعافاً كَثيرَةً وَ اللَّهُ يَقْبِضُ وَ يَبْصُطُ وَ إِلَيْهِ تُرْجَعُون‏»‌ [2]« كيست آن كس كه به [بندگانِ‏] خدا وام نيكويى دهد تا [خدا] آن را براى او چند برابر بيفزايد؟ و خداست كه [در معيشت بندگان‏] تنگى و گشايش پديد مى‏آورد؛ و به سوى او بازگردانده مى‏شويد.»

اگر انسان خودش را به خدا قرض دهد، خداي قابض او را مي‌گيرد، سپس بنده‌اش را بسط مي‌دهد و وجودي حقاني به او ارزاني مي‌كند كه با وجود قبلي‌اش قابل قياس نيست.

« مَنْ‏ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ عَشْرُ أَمْثالِها »[3]  «هر كس كار نيكى بياورد، ده برابر آن [پاداش‏] خواهد داشت،» اگر كسي خود را به خداي سبحان قرض دهد ، خداي باسط وجودش را مضاعف كرده و حداقل ده برابر مي‌نمايد.»

  • حضرت ولي عصر (ع) خليفه تامه خداي سبحان و مظهر نامهاي «قابض» و «باسط» اوست.

هر زمان خود را به امام زمان (ع) بسپاريم، حضرت منّت مي‌گذارد و ما را مي‌گيرد، و در مرحله بسط دادن، وجودي گسترده نصيبمان مي‌كند.

با اين ديدگاه ديگر نه قبض برايمان ملال آور است و نه بسط . زيرا باور داريم

نيم جان بستاند و صد جان دهد                           آنچه در وهم تو نايد، آن دهد

  • قابض از اسماء جلاليه است و باسط از نامهاي جماليه. ولي عصر (ع) با هيبتش ما را قبض مي‌كند و با انذارها و توجهات خاص، به شدت ما را جذب مي‌نمايد، امّا قبض او ترسناك و ملال آور نيست.

حضرت پدر مهرباني است كه وقتي خود را به او بسپاريم، از توجه‌ها و حمايتهاي ويژه‌اش بهره‌مند مي‌شويم و در پرتو عناياتش سرمايه‌هاي وجودي‌مان چند برابر شده و خوشي و آرامش بر زندگيمان سايه مي‌افكند.

  • حضرت ما را به گونه‌اي قبض مي‌كند كه هيچ قدرت و تواني برايمان باقي نمي‌ماند و زماني كه وجود جديدي به ما افاضه مي‌كند،‌آنقدر بسطمان مي‌دهد كه ديگر نسبت به احدي احساس نياز نمي‌كنيم.

وقتي جان خود را به او تقديم كنيم ، منّت مي‌گذارد و ما را مي‌پذيرد.

به مولايمان مي‌گوييم: « بنفسي انت» و حاضريم همه هستي‌مان را فدايش كنيم، و يقين داريم كه هر چه به او بدهيم مضاعف مي‌شود و به زندگيمان برمي‌گردد.

در برخورد با نام قابض حضرت، ناباورانه در مي‌يابيم كه ما را قبول مي‌كند و در قبضه قدرت خود قرارمان مي‌دهد.

  • امام زمان (ع) گرفتنش عين دادن است. حضرت به ما نيازي ندارد، بلكه قبض را بهانه‌اي براي بسط ما قرار مي‌دهد.

« بِنَفْسِي‏ أَنْتَ‏ مِنْ‏ مُغَيَّبٍ‏ لَمْ‏ يَخْلُ‏ مِنَّا،»« آقا! فدايت شوم تو غايبي هستي كه دائماً حاضري». « بنفسی انت من نازح ما نزح عنّا» « آقا فدايت شوم تو ظاهراً از ما جدايي و دائم در كنارمان هستي.» اگر حضرت هماره با ماست، پس نَفَسش به ما مي‌خورد، و با نَفَس او قبض مي‌شويم.

«السَّلَامُ‏ عَلَيْكَ‏ يَا عَيْنَ‏ اللَّهِ النَّاظِرَة» حضرت را با عنوان «چشم خدا» مي‌شناسيم ، پس دائم بر ما نظر دارد، و با نگاهش قبضمان مي‌كند.

بناست تا امام (ع) با نفس و نگاهش دل ما را ببرد. وجودمان را در قبضه قدرت خود بگيرد و فرد را به انساني جديد تبديل نمايد اگر ما در معرض نفس مسيحائي او قرار نمي‌گيريم و احيا نمي‌شويم به خاطر موانعي است كه بين خود و حضرت ايجاد كرده‌ايم.

  • آشنائي با قابض و باسط بودن ولي عصر (ع) ، خوشي دائم را در زندگيمان به ارمغان مي‌آورد. زماني كه قبضمان مي‌كند، خدا را شكر مي‌كنيم كه از ميان اين همه عاشق و منتظر ، ما هم به چشمش آمديم و در قبضه او قرار گرفتيم. وقتي هم كه بسط او شامل حالمان مي‌شود، بابت سعه وجودي كه نصيبمان شده، سپاسگزار حضرت حق مي‌شويم.
  • پس از اینکه تحت نام قابض و باسط امام عصر (ع) قرار گرفتيم ديگر قبض و بسط‌هاي ديگران به چشممان نمي‌آيد، و هر چه از طريق ديگران از دست بدهيم يا به دست آوريم برايمان اهميت ندارد.

پيش صاحب نظران ملك سليمان باد است          بلكه آن است سليمان كه ز ملك آزاد است

حضرت ولي عصر (ع) مي‌فرمايد: «انّا غير مهملين لمراعاتكم و لا ناسين‏ لذكركم‏، و لولا ذلك لنزل بكم اللّأواء و اصطلمكم الاعدا» [4] «ما فراموشتان نمي‌كنيم و دائم به شما چشم دوخته‌ايم. با نگاهمان شما را مي‌بريم و وجودي تازه به شما ارزاني مي‌كنيم. نگاه ماست كه شما را توانمند و با قدرت كرده است.»

وقتي حضرت ما را مي‌گيرد احساس مي‌كنيم هيچ هيچ هستيم ( و همين احساس، امري بسيار ارزشمند است.) و زماني كه ما را بر مي‌گرداند، حس مي‌كنيم توان وجوديمان افزون گشته و ده‌ها برابر قدرتمندتر شده‌ايم.

  • زماني كه انسان در قبضه امامش قرار مي‌گيرد، عيبهايش برطرف مي‌شود، و به حُسن تبديل مي‌گردد، و در حقيقت فرد با قبض تطهير مي‌شود.

 و زماني كه بسط نصيب انسان شد، به وجودي نافع تبديل مي‌گردد و خيررساني‌اش به ديگران گسترده‌تر مي‌شود.

  • بايد مراقب باشيم آن زمان كه دچار قبض مي‌شويم، گله و شكايتي نداشته باشیم و به ساحت مقدس حضرت اسائه ادبي نكنيم، با همه وجود خود را به او بسپاريم و تمناي خارج شدن از قبضه قدرت او را نداشته باشيم.

زماني كه تحت نام باسط حضرت قرار گرفتيم و از سعه وجودي بهره‌مند شديم، باز هم نبايد ادب را فراموش كنيم و رشد و شكوفايي‌مان را از خود ببينيم . در هر حال و در هر مقام بايد باور داشته باشيم كه هر چه هستيم از لطف و عنايت اوست.

نگاه دار ادب در طريق عشق و نياز       كه گفته‌اند طريقت تمام آداب است

«خافض» «رافع»‌

  • خداي سبحان «خافض» است و پايين آورنده، و «رافع» است و بالابرنده.

خداوند بندگان را در مقابل خودش پايين مي‌آورد و آنها را ياري مي‌كند تا در برابر او سر تسليم فرود آورند. وقتي بنده به ذلّ عبوديت رسيد، خداي سبحان به او رفعت مي‌دهد:

      « يَرْفَعُ‏ اللَّهُ‏ الَّذِينَ‏ أُوتُوا الْعِلْمَ دَرَجَات‏»

به ميزاني كه اهل ايمان و اهل علم در برابر خداي سبحان و قوانين شرع سرسپرده شوند، داراي درجات بالاتر مي‌شوند، و از عالم خاك فاصله مي‌گيرند.

قانون خدای سبحان این است که انسان را درجه به درجه بالا می برد

از جمادی مُردم و نامی شدم        از نما مُردم به حیوان سر زدم

خداوند انسان را از خاك تا گياه ، از گياه تا نطفه، و از حيوانيت تا انسانيت بالا مي‌برد.

خداي متعال نمي‌پسندد كه ما ناتوان بمانيم و مي‌خواهد از اين خاكدان فاصله بگيريم و از فرش به عرش برسيم.

« من تواضع لله يرفع الله » خدا رافع الدرجات است و به هر بنده‌اي كه در برابر او تواضع كند، رفعت مي‌بخشد.

  • از طريق وجود مقدس حضرت ولي (عج) دو نام «خافض» و «رافع» خداوند در زندگي ما جلوه‌گر مي‌شود.

=با وساطت حضرت بقية‌ الله، اعمال ما در دنيا وزين و قيمتي مي‌شود و صلاحيت پيدا مي‌كند كه تا عالم اعلي بالا رود.

از سوي ديگر عمل از عامل جدا نيست. بنابراين به لطف ولي عصر (عج) همراه با حسنات و اعمال صالح، ما هم بالا مي رويم، و رفعت مقام مي‌يابيم.

=امام عصر (عج) خفض باطل مي‌كنند و حق را بالا می برد به عبارتی رافع حق است. با عنايت حضرت در نظر ما دنياي دني پايين مي‌آيد و معنويات، متعالي جلوه‌ مي‌‌كند.

 


[1] سوره مباركه فتح، آيه 29

[2] سوره مباركه بقره‌، آيه 245

[3] سوره مباركه انعام، آيه 160

[4] فضائل الشيعه ،ص3


هدیه به پیشگاه مطهر بقیة الله الاعظم عجل الله تعالی فرجه الشریف صلوات