.

امام جلوه اسماء الله

جلسه 11 - 92/12/7

 

          بن‌بست‌ها و تنگناهايي كه در زندگي با آنها مواجه هستيم، صرفاً به جهت عدم معرفت امام عصر (ع) است. با شناخت امام زمان (ع) فروبستگي‌هاي ما مرتفع شده و از گشايش‌هاي خاصي بهره‌مند مي‌شويم.

زماني كه در مسير معرفت امام (ع) گام بر مي‌‌داريم، در زمره منتظرين حضرت قرار مي‌گيريم و از فرج خاص در زندگي برخوردار مي‌شويم.

شخصي به نام محمد بن فضيل از امام رضا (ع) درخواست كرد تا در مورد «فرج» مطلبي بگويند امام رضا (ع) فرمود: « أ ليس انتظار الفرج‏ من‏ الفرج‏ ‏ ‏ »[1] «آيا تو نمي‌داني انتظار فرج، بخشي از فرج است.» سپس در ادامه فرمود: « إن الله عز و جل يقول‏ فانتظروا إني معكم من المنتظرين» «خداوند مي‌فرمايد:‌ شما منتظر باشيد من هم با شما منتظر هستم.»‌

اولين منتظِر، خود حضرت حق است، و  اعلام كرده كه در معيت منتظرين خواهد بود. اگر در شمار چشم انتظاران امام عصر (ع) باشيم، خدا با ماست. عزّت حقیقی با ماست پس دچار ذلت نمي‌شويم، رحمت مطلق با ماست پس گرفتار غضب نمي‌گرديم، كمال مطلق با ماست، بنابراين ناقص نمي‌مانيم.

بر این باوریم که حضرات معصومین جلوه گاه اسماء الله و کاملترین تجلی خداوند در میان مخلوقات هستند بنابراین به بررسی نام های خداوند در دعای جوشن می پردازیم  تا از این طریق به شناخت بیشتر حضرت ولی عصر(ع) نائل شویم.

«مبين»

« مبين» را اگر از مصدر «ابانه» در نظر بگيريم به معناي « جدا كننده »  است ، و اگر از ماده «بيان» باشد، به معناي «اظهار كننده» استفاده مي‌شود.

  • با توجه به معناي اول ، خداوند مبين است و حق و باطل را از هم جدا مي‌كند.

ولي عصر (ع) جلوه نام مبين خداست. هر گاه بين دو امر حيرانيم و نمي‌دانيم كدام صحيح است و كدام ناصحيح، حضرت به ياري‌مان مي‌آيد و وظيفه‌مان را مشخص مي‌نمايد.

آن زمان كه نمي‌دانيم اقدام بهتر است يا تعلّل، سكوت مناسب‌تر است يا تكلم، خائف باشيم يا راجي و ...  امام (ع) با نام «مبين» جلوه مي‌كند، الهام مي‌نمايد كه كدام امر را اختيار كنيم و ما را از سرگرداني رها مي‌سازد.

  • صورت ديگر «جدا كننده» بودن امام (ع) به اين گونه محقق مي‌شود كه ناخالصي‌ها را از ما جدا مي‌كند و خلوصمان را باقي مي‌گذارد، رذائل را از ما جدا مي‌نمايد و فضائل را برايمان نگه مي‌دارد.

البته اين امر در صورتي است كه از امور باطل وجودمان متأثر و متأذي باشيم و فاصله گرفتن از آنها را طلب كنيم. امّا اگر خداي نكرده با امور نازيباي درونمان خو بگيريم و درصدد توبه و دوري از آنها نباشيم، با جلوه‌گري اسم «مبين» حضرت، از خوبان جدا مي‌شويم.

  • اگر «مبين» را به معناي دوم در نظر بگيريم، امام عصر (ع) با جلوه‌گري اين نام، حقيقت را اظهار مي‌‌كند. امام زمان (ع) در بیان مخلوق است، كاملترين جلوه حق در عالم وجود است. پس با نام «مبين» در واقع حضرت خود را اظهار مي‌نمايد.

پرده را از روي ماه خويش بالا مي‌زند                                                                           غمزه را سر مي‌دهد غم از دل و جان مي‌رود

اولين حقيقتي كه حضرت اظهار مي‌كند، وجود مقدس خودش خواهد بود. امام همچون آفتابي است كه خود را به ما مي‌نماياند.

 آفتاب آمد دليل آفتاب                                                                                              چون دليلت آمد از وي رخ متاب

  • امر ديگري كه توسط حضرت ظاهر مي‌شود، صفات كماليه اوست، تا از اين طريق مردم او را بشناسند و به امامشان رو آورند.

در بسياري از موارد ظهور حضرت در قالب ظاهري نيست، بلكه در زندگيمان آثار كماليه او را مي‌يابيم.

آيت الله گلپايگاني در فقه حاشيه‌اي دارند، كه در بالاي تمام صفحات آن نوشته‌اند: «يا صاحب الزمان ادركني». يعني ايشان بر اين باورند كه براي درك صحيح روايات و فهم درست مطالب به عنايت امام عصر (ع) محتاجند.

در همه امور مثبت، واسطه فيض صعودمان امام زمان (ع) است، نه تنها براي فهم، بلكه براي اجراي صحيح هم بايد از حضرت مدد بگيريم.

شيخ طوسي در مورد امام زمان (ع) مي‌گويد:‌ » وجوده لطف و تصرفه لطف آخر، عدمه منّا» امام    « مبين» ، همواره كمالاتش در زندگي ما ظاهر است، و منشأ تمامي مشكلات ما، دوري از اوست.

  • جلوه ديگري از « مبين » بودن امام (ع) اظهار كردن ملكات ماست، ملكاتي كه گاهي اوقات خودمان هم به آنها واقف نيستيم، چه در زمينه كمالي و چه در زمينه نقصي.

به عنوان مثال فردي خود را به عنوان انساني بي‌صبر و كم تحمل مي‌شناسد. خداوند او را در عرصه سختي‌ها قرار مي‌دهد، و عليرغم تصورش با صبر و شكيبايي زياد مشكلات را پشت سر مي‌گذارد.

در حقيقت امام (ع) كه جلوه نام « مبين » خداست، ملكه صبوري فرد را برايش ظاهر مي‌كند.

ممكن است شخصي تصور كند از بسياري از رذائل و نازيبايي‌‌هاي اخلاقي مبّراست. در مواجهه با پيشامدي جدّي، متوجه مي‌شود به شدّت گرفتار يك رذيله اخلاقي است. در حقيقت اين امر هم لطف امام «مبين» است كه بر فرد منّت مي‌گذارد و با ظاهر كردن ملكات نازيبايش ، او را به سمت خودسازي و تزكيه نفس سوق مي‌دهد.

در واقع هرگاه متوجه عيب و نقصي در اعتقادات و اخلاقيات خود باید از امام عصر (ع) به عنوان واسطه فيض ممنون باشيم. زيرا حضرت با جلوه نام «مبين»، امور نازيباي وجودمان را آشكار كرده‌اند تا در رفعشان بكوشيم و به رشد و فلاح نائل شويم.

«يا صاحبي عند غربتي » « اي خدايي كه در غربت همراهم هستي.»‌

خداي سبحان ، «ولي» ‌اش را همچون خود، همراه غريبان قرار داده است.

  • غريب به مسافري گفته مي‌شود كه از وطنش دور باشد.

هر يك از ما اگر دنيا را به عنوان وطن خود نگيريم و به آن دل نبنديم، در حكم غريبي هستيم كه امام عصر (ع) همراهيمان مي‌كند. شايد به صورت جدي و رسمي نتوانيم همراه بودنش را درك كنيم، امّا هنگامي كه در كنارمان باشد، در هر زمان و مكاني كه باشيم ، خوش‌ترين دوره زندگيمان را تجربه مي‌كنيم.

  • غريب كسي است كه از عادات سوء و نامناسب خود هجرت كند.

كسي كه با تندخويي ، عيب بيني ، بدگويي و ... خو كرده و با اين امور نازيبا عجين شده است، به مجّرد اينكه تصميم بگيرد از عادات غلطش جدا شود، حكم مهاجر غريب را دارد، و امام زمان (عج) مصاحبش مي‌شود.

گويا حضرت در اين هجرت با ما همراه مي‌شوند، تا با لذت معيت امام (ع) متوجه سختي ترك عادت نشويم.

  • غربت زماني است كه انسان احساس كند هيچ كس را ندارد، به جايي برسد كه براي هيچ امري روي هيچ كس حساب باز نكند، حتي روي خودش.

آن زمان كه از همه خلق منقطع شويم و ديگر روي پدر و مادر ، همسر، فرزند، دوست و ... حساب نكنيم و حتي منيت خود را كنار بگذاريم ، روزگار شيرين زندگيمان آغاز مي‌شود. در هنگامه غربت، صاحبمان به زندگيمان پا مي‌گذارد و همراهمان مي‌شود.

آن زمان كه از همه كس و همه چيز قطع تعلق كنيم و غريب غريب شويم، مولايمان تنهايمان نمي‌گذارد، مي‌آيد و ازما دستگيري مي‌كند.

«انتظار الفرج من الفرج »

اگر در صف منتظران جاي گيريم، به فرج مي‌رسيم. اگر از همه جدا شويم، و حتي از خودمان ببريم و روي عبادات، خدمات ، خيرات ، ذكرها و ديگر امور مثبتمان حساب باز نكنيم، حضرت به زندگيمان قدم مي‌گذارد و گشايشهايمان آغاز مي‌شود.


« يا غياثي‏ عند كربتي » « اي خدايي كه هنگام رنج و سختي فرياد رسم هستي.»

«غياث» از ماده «غيث» است، به معناي «باران نافع» .

  • به اذن حق وجود مقدس امام عصر (ع) براي ما «غياث» است، رحمت نازله خدا بر پهنه زندگي ماست تا در گرفتاري‌ها به فريادمان برسد.
  • «كربه» به معناي رنج و سختي است . زماني كه در اوج سختي‌ها قرار مي‌گيريم ، به اين باور مي‌رسيم كه منشأ همه مشكلات ، بي‌باراني و بي‌امامي است . آن زمان است كه زبان به دعا باز مي‌كنيم و مي‌گوييم :‌« اللهم عجل لوليك الفرج»‌، در اوج گرفتاري، حضرت به فريادمان مي‌رسد، ما را از مشكلات بالاتر مي‌برد و ديگر سختي‌هاي ظاهري زندگي به چشممان نمي‌آيد. به اين حقيقت مي‌رسيم كه بالاترين رنج ما، غيبت اوست، و در كنار اين امر، سختي‌هاي ديگر به نظرمان نمي‌آيد.

«يا غياث من استغاثه » « اي آنكه هر كس از تو طلب فرياد رسي كند، به فريادش مي‌رسي.»

وجود مقدس ولي عصر (ع) واسطه نشر رحمت خداست ، او باران نافعي است كه بر عرصه زندگي ما مي‌بارد و وجومان را از قحطي و خشكي مي‌رهاند.

بايد غياث بودن او را طلب كنيم، در غير اينصورت شايد به سراغمان بيايد، به زندگيهامان سربزند، و ما چون طالب نبوديم الطافش را پذيرا نباشيم و به محضرش ، اسائه ادب كنيم.

نماز «استغاثه » به امام زمان (عج) مصداقي براي طلب كردن غياث است.

  • زماني كه احساس مي‌كنيم نتوانسته‌ايم رشدي داشته باشيم و به كمال تازه‌اي دست يابيم، از توقف و ركودمان به تنگ مي‌آييم و از خود بيزار مي‌شويم،،،

با طلب كردن غياث ، حضرت به فريادمان مي‌رسد، و پس از بارش باران رحمت او، حتماً كمالات در زمين وجودمان رشد مي‌كند.

«يا معيني عند مفزعي» « اي كسي كه هنگام جزع و فزع ياريم مي‌كني.»‌

هر گاه در سختيها و مشكلات زندگي آنقدر قلب و روحمان به درد آيد كه ناله كنيم و فرياد سر دهيم، امام عصر (ع) به كمكمان مي‌آيد.

باور داريم دنيا دار بلاست «الدنيا دار بالبلاء محفوفة»‌[2]

سختي‌ها و ابتلائات لازمه زندگي دنيايي است. بنابراين در هنگام جزع و فزع ما در گرفتاريها ، حضرت اصل مشكل را مرتفع نمي‌كند، بلكه ياريمان مي‌نمايد تا در كنار مشكل، او را طلب كنيم و خواهان وصل و قرب او باشيم.  كمك مي‌كند خواهان نگاه و قدم او باشيم ، نه حل مشكل و رفع گرفتاري.

« يا رافع الدرجات »

اگر غياث به فريادمان برسد و در زندگيمان باران ببارد، از حيات گياهي، حيواني و حتي زندگي انساني بالا‌تر مي‌رويم و ديگر در عالم ماده حبس نمي‌شويم.

حال كه حضرت ولي عصر (عج) را با عنوان «غياث »‌ شناختيم، به ساحت مقدس‌اش استغاثه مي‌‌كنيم و طالب باران نافع مي‌شويم.

از حضرت تمنا كنيم ياريمان نمايند تا هنگام بارش باران موانع را برطرف كنيم و حجابي بين خود و امام (ع) باقي نگذاريم.

زماني كه باران بر ما ببارد، رشد مي‌كنيم ، زيبا مي‌شويم، جمالمان همچون جمال خوبان و منتظران حضرت مي‌شود و در زندگي هيچ كس همچون امام (ع) برايمان دلبري نمي‌كند.

 

ياد رخش  به روضه رضوان نمي دهم                                      خاك درش به ملك ســليمان نمي دهم

د‏‎رّ  ولايتي  كه  نهفتم   از او به دل                                         تا بنده گوهريست ،من ارزان نمي دهم

اي غايب از نظر، نظري كن به حال من                                    جز سر به پاي تو من حيران نمي‌دهم

 


[1] بحارالانوار، ج 52 ، ص 128

[2] غرر الحكم و درر الكلم، ص 104

تعجیل در فرج بقیة الله الاعظم عجل الله تعالی فرجه الشریف صلوات