.

امام جلوه اسماء الله

جلسه 27 - 93/12/20

 

        در كلاس امام زمان شناسي مي‌خواهيم به معرفت و شناخت بيشتر نسبت به وجود مقدس حضرت ولي عصر (عج) نائل شويم. زيرا بر اين باوريم كه اگر اين شناخت برايمان محقق نگردد گمراهي وسيع و شگفتي بر زندگيمان حاكم مي‌شود.

البته به ما آموخته‌اند كه اين معرفي بايد از ناحيه خداي سبحان برايمان صورت بگيرد، و خود به تنهايي نمي‌توانيم وادي شناخت امام زمان (ع) را بپيمائيم. «اللَّهُمَّ عَرِّفْنِي‏ حُجَّتَكَ‏ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي حُجَّتَكَ ضَلَلْتُ عَنْ دِينِي‏».[1]

بنابراين از طريق كلام حضرات معصومين (ع) كه واسطه فيض بين ما و خداوند هستند پيگير اين معرفت مي‌شويم تا اين معرفي را به كماله و تمامه برايمان انجام دهند.

روزي زراره خدمت امام صادق (ع) مشرف شد و در مورد زمان غيبت از حضرت سؤال كرد.

حضرت فرمودند:‌ »أَنَّ اللَّهَ عَزَّ وَ جَلَّ يُحِبُّ أَنْ يَمْتَحِنَ‏ الشِّيعَةَ فَعِنْدَ ذَلِكَ يَرْتَابُ الْمُبْطِلُونَ يَا زُرَارَة»  «اي زراره! خداي عزوجل دوست دارد شيعه را با غيبت امتحان كند. در آن دوره كساني كه عقايد باطل دارند به ترديد مي‌افتند.»

زراره به امام گفت:‌ »جُعِلْتُ فِدَاكَ إِنْ أَدْرَكْتُ ذَلِكَ‏ الزَّمَانَ‏ أَيَ‏ شَيْ‏ءٍ أَعْمَل‏» «آقا ! به فدايتان شوم. اگر من آن زمان را درك كردم بايد چه كنم؟ »

حضرت فرمودند: «ُ إِذَا أَدْرَكْتَ‏ هَذَا الزَّمَانَ‏ فَادْعُ بِهَذَا الدُّعَاء»‌ « اگر اين زمان را درك كردي، اين دعا را بخوان» :‌

«اللَّهُمَّ عَرِّفْنِي‏ نَفْسَكَ‏ فَإِنَّكَ‏ إِنْ‏ لَمْ‏ تُعَرِّفْنِي‏ نَفْسَكَ لَمْ أَعْرِفْ نَبِيَّكَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِي رَسُولَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي رَسُولَكَ لَمْ أَعْرِفْ حُجَّتَكَ اللَّهُمَّ عَرِّفْنِي حُجَّتَكَ فَإِنَّكَ إِنْ لَمْ تُعَرِّفْنِي حُجَّتَكَ ضَلَلْتُ عَنْ دِينِي‏»

اين دعا، در شمار اعمال زمان غيبت است و طبق آن، بايد دائماً از خداي سبحان ، معرفت امام عصر (ع) را درخواست كنيم.

  • روزي يكي از ياران پيامبر (ص) به نام ابوعبيده جراح ، از حضرت پرسيد: « أَحَدٌ خَيْرٌ مِنَّا، أَسْلَمْنَا مَعَكَ، وَ جَاهَدْنَا مَعَك‏»[2] « كسي بهتر از ما هست؟» مسلمان نبوديم و اسلام آورديم و آن گاه كه امر كردي ، براي جهاد، در محضرت حاضر شديم.»‌

پيامبر (ص) فرمودند: بله بهتر از شما هم هست، «قوم يكونون من بعدكم يؤمنون بي و لم يرون بي» « قومي بعد از شما هستند كه به من ايمان دارند و دل داده من هستند، در حالي كه مرا نديده‌اند. »

آري ، كساني كه در دوره غيبت زندگي مي‌كنند و به پيامبر (ص) و اهل بيتش (ع) ايمان دارند. جايگاه و منزلتشان بالاتر از اصحاب پيامبر (ص) و كساني است كه در محضر او جهاد مي‌كردند.

در روايت ديگري پيامبر (ص) به اميرالمؤمنين (ع)‌ مي‌فرمايند:

 

«يَا عَلِيُّ أَعْجَبُ النَّاسِ إِيمَاناً وَ أَعْظَمُهُمْ‏ يَقِيناً قَوْمٌ يَكُونُونَ فِي آخِرِ الزَّمَانِ لَمْ يَلْحَقُوا النَّبِيَّ وَ حُجِبَ عَنْهُمُ الْحُجَّةُ فَآمَنُوا بِسَوَادٍ عَلَى بَيَاض‏»[3]

شگفت‌ترين مردم از جهت اعتقادات و با يقين‌ترين آنها، گروهي هستند كه در آخر الزمان مي‌آيند كه پيامبر و امامشان را نديده‌اند ولي به سياهي روي سپيدي ( يعني نوشته‌ها ايمان آورده‌اند. )‌

اين روايات را عرض مي‌كنيم تا قدر خودتان را بدانيد، و باور كنيد كه درعصر انتظار ، با ايمان داشتن  مؤمن به ولي عصر (ع) ، چقدر مقام و منزلت داريد!

در زمان حضرت رسول (ص) بالاترين و والاترين مقام، به شهداي بدر و احد داده شد.

پيامبر (ص) در حديثي مي‌فرمايد: اگر كسي در حال انتظار ولي عصر از دنيا برود فضيلتش از بسياري از شهداي جنگ بدر و احد بالاتر است. و بلافاصله مي‌فرمايند: «فابشروا» «خوش باشيد.»

گويا پيامبر اكرم (ص) به تك تك ما پيام مي‌دهند : خوش باشيد كه در دوره غيبت زندگي مي‌كنيد ، كه اگر با حال انتظار از دنيا برويد از بسياري از شهداي جنگ بدر و احد جايگاهي بالاتر داريد.

فردي به نام نهال قصاب به خدمت امام صادق (ع) مشرف مي‌شود و مي‌گويد: « ادعوا الله ان يرزقن الشهاده » دعا كنيد و از خدا بخواهيد كه شهادت را روزي من كند. حضرت مي‌فرمايد:‌ »َ الْعَارِفُ‏ مِنْكُمْ‏ هَذَا الْأَمْرَ الْمُنْتَظِرُ لَهُ الْمُحْتَسِبُ فِيهِ الْخَيْرَ كَمَنْ جَاهَدَ وَ اللَّهِ مَعَ قَائِمِ آلِ مُحَمَّدٍ بِسَيْفِهِ ثُمَّ قَالَ بَلْ وَ اللَّهِ كَمَنْ جَاهَدَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ص بِسَيْفِهِ ثُمَّ قَالَ بَلْ وَ اللَّهِ كَمَنْ اسْتُشْهِدَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ص فِي فُسْطَاطِهِ ‏» [4]

«اگر كسي امر ولايت را بشناسد، انتظار آن روزگار را بكشد و به دوران ظهور بهترين گمانها را داشته باشد، مانند كسي است كه در محضر مهدي (عج) جهاد كرده. به خدا قسم مثل كسي است كه در ركاب پيامبر (ص) شمشير زده است، بلكه به خدا قسم مانند كسي است كه در خيمه پيامبر (ص) شهيد شده . ( آنقدر قدر و منزلت دارد كه در كنار بقيه شهدا نيست ، اختصاصي پذيرفته شده و جنازه‌‌اش به خيمه پيامبر آورده شده است. )‌

اگر در زمان غيبت زندگي كنيم، امّا به اماممان عارف باشيم ، انتظارش را بكشيم، و در مورد زمان ظهورش گمانهاي زيبا داشته باشيم، به جايگاهي والا مي‌رسيم و صاحب اعتباري فراتر از تصورمان مي‌شويم.

در روايت عبارت  « الْمُحْتَسِبُ فِيهِ الْخَيْرَ »  جاي تأمل دارد. بايد عارف منتظر، در زمان غيبت، تصورش از روزگار ظهور، تصور بهترين روزگار باشد. نگران نباشد كه امام (ع) مي‌آيد ، گردن ميزند و .... . بايد عاشقانه انتظار روزگاري را بكشد كه تمام استعدادهاي بالقوه بشري به بهترين وجه در آن زمان شكوفا مي‌شود.

  • فردي به نام حسن بن جوهم از امام كاظم (ع) پرسيد: « متي الفرج؟ » « فرج چه زماني صورت مي‌‌گيرد؟ » امام فرمودند:‌ » انتظار الفرج من الفرج.»

اگر ولايت را بپذيريم، معرفت امام را طلب كنيم و نگاهي زيبا به زمان ظهور داشته باشيم، با اين مقدمات ، خود انتظار كشيدن ما، گشايش و فرج خاص به دنبال دارد.

در روايت ديگري در جلد 3 دانشنامه صفحه 118 مي‌خوانيم : اباصلت از امام رضا (ع)‌سؤال مي‌كند: « أَنْتَ صَاحِبُ هَذَا الْأَمْر» «جهانگير شدن حكومت به دست شماست؟ شما صاحب آن امر ولايت كليه‌‌اي هستيد كه در عالم ظهور مي‌كند؟ » امام رضا (ع) فرمودند: « أَنَا صَاحِبُ‏ هَذَا الْأَمْرِ وَ لَكِنِّي لَسْتُ بِالَّذِي أَمْلَؤُهَا عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً ‏ » «وَ كَيْفَ أَكُونُ ذَلِكَ عَلَى مَا تَرَى‏ مِنْ‏ ضَعْفِ‏ بَدَنِي‏ ؟»‌ « من ولي امر هستم و ولايت دارم ، امّا آن كسي نيستم كه زمين را پر از عدل مي‌كند بعد از اينكه پر از ظلم شده است. با وجود آنچه كه از ضعف بدني من مشاهده مي‌كني، چگونه مي‌توانم آن شخص صاحب امر باشم.

سپس در معرّفي صاحب الامر مي‌فرمايند: « وَ إِنَّ الْقَائِمَ هُوَ الَّذِي إِذَا خَرَجَ كَانَ فِي سِنِّ الشُّيُوخِ وَ مَنْظَرِ الشُّبَّان‏ قَوِيّاً فِي بَدَنِهِ حَتَّى لَوْ مَدَّ يَدَهُ إِلَى أَعْظَمِ شَجَرَةٍ عَلَى وَجْهِ الْأَرْضِ لَقَلَعَهَا ِ وَ لَوْ صَاحَ بَيْنَ الْجِبَالِ لَتَدَكْدَكَتْ صُخُورُهَا » قائم، هنگام ظهور در سن پيري است، امّا منظري جوان دارد. ( قدرت او آنچنان است كه ) اگر دستش را دراز كند مي‌تواند بزرگ‌ترين درخت روي زمين را از جا بكَنَد، و اگر بين كوهها فرياد بزند ، صخره‌هايشان تكه تكه مي‌شوند.

به امام عصر (عج) عرض مي‌كنيم:

آقاي ما ! در زمين وجود ما، درخت رذائل آنقدر ريشه دوانده و تنه‌اش تنومند شده كه با توبه‌هاي ما از جا كنده نمي‌شود. عاجزانه درخواست مي‌كنيم با دست ولايت مآبي‌ات اين شجره ناپاك را از وجودمان ريشه كن كني.

مولا جان ! ما پاي آمدن نداريم، براي نجات ما از اين رذائل، خودت دستي دراز كن و به داد ما برس.

با صداي شما كوهها و صخره‌ها خورد مي‌شود. مي‌خواهيم كوه منيت‌ها و ادعاهاي ما را هم مُندك كني.

نمي‌خواهيم با حوادث روزگار منيت‌مان از بين برود، با صداي تو، تأديت شدن ما با مهر است ، نه از سر قهر.

در ادامه روايت امام رضا (ع)‌ مي‌فرمايند:‌ «ذَاكَ الرَّابِعُ مِنْ وُلْدِي يُغَيِّبُهُ اللَّهُ فِي سِتْرِهِ مَا شَاءَ ثُمَّ يُظْهِرُهُ فَيَمْلَأُ بِهِ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ جَوْراً وَ ظُلْماً. »

«عصاي موسي و انگشتر سليمان همراه اوست. او پسر چهارم من است ( چهارمين پسر از نسل من )‌. خداوند تا هر زمان كه بخواهد او را در پس پرده غيبت قرار مي‌دهد. سپس او را ظاهر مي‌كند، و پس از ظهورش زمين را كه از ظلم و جور پير شده، از قسط و عدل پر مي‌سازد.

از حضرت تمنا مي‌كنيم در صحنه زندگي ما با انگشتر سليماني‌اش به ميدان بيايد، كه با آن نقش خاتميت‌اش مي‌تواند براي ما هر كاري انجام دهد.

اگر حضرت با انگشتر سليماني‌اش جلوه كند نياز هر محتاجي ، به هر اندازه‌اي كه باشد مرتفع مي‌شود، و همه از بند فقر و استكانت رها مي‌شوند.

از سوي ديگر، از حضرت مي‌خواهيم تا همانگونه كه زمين را پر از عدل و داد مي‌كند، بر زمين وجود ما هم گام نهد، هر چه غير عدل است و هر امري كه نابجاست ، مرتفع كند و با وساطت وجود مقدسش عدل و قسط را در وجود مملو از ظلم وجور ما حاكم نمايد.

***

بر اين باوريم كه امام (ع) به عنوان انسان كامل جلوه تامه همه كمالات خداي سبحان است ، و صفات الهي در وجود مقدس امام (ع) به ظهور رسيده. بنابراين با بررسي اسماء و صفات خداوند، مي‌توانيم به شناخت ولي عصر (ع)‌ رهنمون شويم.

امام سجاد (ع) در دعاي 13 صحيفه سجاديه مي‌فرمايد: « يَا مَنْ تُحَلُّ بِهِ عُقَدُ الْمَكَارِهِ‏، » « اي خدايي كه به واسطه او گره‌هاي امور سخت و گران باز مي‌شود.»‌

بالاصاله گره‌ها به وسيله خداوند باز مي‌شود. امّا خداي سبحان به « ولي‌ » اش اجازه داده كه با دست ولايت مآبي‌ خود ، گره‌گشاي امور ما باشد.

« وَ يَا مَنْ يَفْثَأُ بِهِ حَدُّ الشَّدَائِدِ، » « اي خدايي كه تنگناي سختي‌ها به واسطه تو آسان مي‌شود.»

هر چقدر به « ولي الله » نزديك‌تر شويم، به همان ميزان حضرت اجازه نمي‌دهد گرفتاري‌ها ما را محاصره كند و به زندگيمان آسيب وارد نمايد. با نزديكي به او ، مشكلات برايمان آسان مي‌شود.

« وَ يَا مَنْ يُلْتَمَسُ مِنْهُ الْمَخْرَجُ إِلَى رَوْحِ الْفَرَجِ » « اي خدايي كه از او خروج به سوي راحت گشايش درخواست مي‌شود. »

هيچ چيز در زندگي ما موجب فرج و گشايش نمي‌شود: علم، مال ، مدرك، فرزند، حسب و نسب و ... اگر هنگام مشكلات بخواهيم سراغ اين امور برويم، گرفتاريهايمان سخت‌تر مي‌شود، بايد رفع مشكل را از خداوند التماس كرد.

به امام عصر (ع) عرض مي‌كنيم:

آقا ! شما « ولي الله » هستي، هر خروجي به سوي گشايش، با وساطت توست.

التماس مي‌كنيم ما را از بند غصه‌ها برهاني و به سوي خود ببري، كه در كنار تو، در آن وادي امن، جايي براي امور مكروه وجود ندارد.

در مناجات المتوسلين امام سجاد (ع) به خداوند عرض مي‌كند:

« ُ يَا خَيْرَ مَنْ‏ خَلَا بِهِ وَحِيدٌ، » « اي بهترين وجودي كه انسان در تنهايي ، با او خلوت مي‌كند. »

در ميان مخلوقات بهترين وجودي كه مي‌توانيم با او خلوت كنيم جلوه كامله خداي سبحان است او در خلوت ، نه آزار مي‌دهد، نه گله و شكايتي مي‌كند، نه وعده خلاف مي‌دهد، نه روي بر مي‌گرداند ، و نه با نامهرباني برخورد مي‌كند.

هر گاه تنها هستيم، وجودي مهربان هست كه با او خلوت كنيم،  در كنارش حالي خوب و خوش داشته باشيم، و در لحظاتي كه با او هستيم دين و دنيايمان را تأمين كنيم.

« وَ يَا أَعْطَفَ مَنْ أَوَى إِلَيْهِ طَرِيد » « اي خدايي  كه نسبت به فرد طرد شده‌اي كه به تو پناه مي‌آورد بيشترين محبّت را داري.»‌

آن زمان كه از همه كس و همه جا طرد شده باشيم و كسي تحويلمان نگريد و قبولمان نكند، در ميان مخلوقات، «ولي الله» ما را مي‌پذيرد.

هر گاه احساس كرديم طرد شده‌ايم، سراغ امام زمان (ع) برويم، آنگاه در مي‌يابيم نه تنها حضرت ما را قبول مي‌كند،‌ بلكه بيشترين محبت و عاطفه را نثارمان مي‌‌كند.

 

 


[1] الكافي (ط - الإسلامية) ،ج‏1 ،ص 337

[2] الأمالي (للطوسي) ،النص ،ص 391

[3] من لا يحضره الفقيه ، ج‏4،ص 366

[4] بحار الأنوار (ط - بيروت) ، ج‏24 ،ص 38

تعجیل در فرج بقیة الله الاعظم عجل الله تعالی فرجه الشریف صلوات