.

امام جلوه اسماء الله

جلسه 37 - 94/9/18

 

«السَّلَامُ عَلَى الْمَهْدِيِّ الَّذِي وَعَدَ اللَّهُ تَعَالَى الْأُمَمَ أَنْ يَجْمَعَ‏ بِهِ‏ الْكَلِمَ‏ وَ يَلُمَ‏ بِهِ‏ الشَّعَثَ‏ وَ يَمْلَأَ بِهِ الْأَرْضَ قِسْطاً وَ عَدْلًا كَمَا مُلِئَتْ ظُلْماً وَ جَوْرا»

بر اين باوريم که معرفی معصوم باید از طریق خدا و اولیای الهی صورت بگیرد، و اگر این معرفت در طول زندگی برای ما حاصل نشود قطعاً در زمره گمراهان قرار می‌گیریم. «  اللَّهُمَ‏ عَرِّفْنِي‏ حُجَّتَكَ‏ فَإِنَّكَ‏ إِنْ‏ لَمْ‏ تُعَرِّفْنِي‏ حُجَّتَكَ‏ ضَلَلْتُ عَنْ دِينِي‏ »[1]

روزانه بارها در نمازهايمان از خدای سبحان درخواست می کنیم در زمره ضالین نباشیم، یعنی در زمره کسانی که شناسایی صحیحی نسبت به امامشان ندارند قرار نگیریم.

هر خیر و کمالی که در عالم وارد می شود ابتدا به قله وجودی معصوم رسیده و سپس از طریق او  بر ما می بارد. ما تمام خیرات زندگی‌مان را با وساطت امام دریافت می کنیم و براي تمامي بركات و توفيقاتمان مديون وجود مقدس او هستيم.

ما علی الدوام سفره نشين ولي عصر (ع) هستيم  پس علي الدوام باید شاکر این واسطه فیض باشیم. زيرا باور داريم تمام فیوضات ابتدائاً بر امام و بعد از طریق او به ما منتقل می شود. ولي غالباً ما رد پاي امام را در زندگيمان نمي‌بينيم و  از اين حقيقت غافليم كه گوشه گوشه عرصه زندگيمان مملو از عنايات و الطاف حضرت است.

***

 امام معصوم جلوه كاملي از اسماء و صفات حضرت حق است. بنابراين با بررسي اسماء الهي ، مي‌توانيم به شناخت بيشتر نسبت به امام عصر  (ع)  نائل شويم.

« يَا مَنْ‏ هُوَ أَقْرَبُ‏ إِلَيَ‏ مِنْ حَبْلِ‏ الْوَرِيد » «اي خدايي كه از رگ گردن به من نزديكتري»‌

خداي سبحان نزديكترين وجود به ماست ، در ميان مخلوقات نزديكترين مخلوق به ما ، كه از خود من به من نزديك‌تر است، وجود مقدس حضرت ولي عصر (عج) مي‌باشد. با اين نزديكي، امام (ع) شاهد و ناظر لحظه به لحظه ماست.  و قوام لحظه لحظه كمالات ما به اوست.

«يَا مُطْلِقَ‏ الْمُكَبَّلِ‏ الْأَسِير » از سوي ديگر رگ گردن مايه هست انسان است و اگر قطع شود، فرد از حيات ساقط مي‌شود.

امام عصر (ع) نيز از رگ گردن به ما نزديكتر است،  و هست ما به هست وست.  «ای خدایی که آزاد کننده اسیری هستی که سخت در اسارت قرار گرفته است.»

«کَبل» به ريسمان محكم گفته مي‌شود، و « مُكّبل» اسيري است كه محكم بسته شده است.

 

به اذن خداوند، « ولي الله » در عالم اين نقش الهي را ايفا مي‌كند.

گاهي در زندگي اسير گناه مي‌شويم و زنجير معصيت دورتادورمان را فرا مي‌گيرد.

در ميان مخلوقات واسطه فيض براي رهايي از معصيت امام زمان (ع) است. اگر مي‌خواهيم از بند معاصي آزاد شويم بايد به اماممان (ع) رجوع كنيم.

گاهی اسیر عادات غلط هستيم، بسياري از عادت های ما معصیت نیست مانند عادت خواب و خوراك زیاد ، عادت تجسس در امور ديگران ، عادت نظر دادن نابجا . اين امور گناه نيست ولي مانع پرش ما مي‌شود. با وساطت امام عصر (ع) كه « مُطْلِقَ‏ الْمُكَبَّلِ‏ الْأَسِير» است مي‌توانيم از اين عادات غلط نجات پيدا كنيم.   

گاهی اسیر خواسته های نابجا هستيم ، خواست هایی که در زندگی همچون حباب است و زماني كه به آنها مي‌رسيم در مي‌يابيم كه پوچ و توخالي اند.  هوا و هوس‌هایی داريم که خیلی گرفتار آنها هستيم. وجود مقدس امام زمان عج به عنوان واسطه فیض ما را از تمناهاي پوچ و  هوی و هوس ها رها می‌کنند.

گاهی اوقات من اسیر دنیا هستيم، یعنی اسیر غیر خدا .  دنیاهای افراد متفاوت است ممکن است دنیای يكي کتاب باشد و دنیای  ديگري پول ، دنیای یکی مقام باشد و دنیای شخص ديگر فرزندانش باشند. به هر حال كسي كه اسير ما سوي الله باشد، زنداني است. با گام نهادن امام زمان (ع) در سرزمين وجودمان، ظهور فردي برايمان محقق مي‌شود، و با تغيير تفكر و نگرشمان ، از زندان عالم ماده رها مي‌شويم.

گاهی اوقات اسیر منیّت‌های خود هستيم براي رهايي از زندان نفس هم امام عصر (ع) واسطه فيضمان است و با لطف و عنايتش از خودخواهي‌ها و خودمحوري‌ها رهايمان مي‌كند.

امام زمان (ع) ما را از زندان هواي نفس آزاد مي‌كند و از اسارت عالم ماده ، معاصي ، عادات نادرست و اخلاقيات ناصحيح نجاتمان مي‌دهد.

هر گاه در زندگيمان «‌مطلق بودنش  حضرت را يافتيد و احساس رهايي كرديد ، به مولايتان بگوييد:

سر خدمت تو دارم، بخرم ، به هيچ مفروش.

به اماممان عرض كنيم:

آقاي ما!  حال كه از بند اسارتها آزادمان كردي، نگذار رها بمانيم، ما را براي هميشه در خدمت بگير، و كنار خودت جايمان بده.

مولا جان ! پس از رهايي از ناپاكي‌ها ونازيبائي‌ها ، ما را با پيوست به خود، دلشاد كند.

آقاجان!‌ آزادمان كن ، امّا رهايمان نكن، منّت بگذار و اجازه بده در حريمت مقيم باشيم.

        روز و شب با تو بودنم هوس است                              بي تو بودن، نبودنم هوس است

 

در دعای روز عرفه به خداوند عرض مي‌كنيم: « أَنْتَ الذَّاكِرُ قَبْلَ‏ الذَّاكِرِينَ‏  » «خدایا! قبل از اینکه ما  یاد تو باشيم تو یاد ما هستی، اگر تو به ما توجه نداشته باشی ما هم نمي‌توانستيم به تو توجه کنيم. وجود مقدس حضرت ولی عصر (عج) به عنوان جلوه این نام خداوند، قبل از اینکه ما بخواهیم به او توجه کنیم او به ما توجه کرده است. توجه ما به او به شکر توجه او به ماست.

هر گاه توفيق داريم از حضرت ياد كنيم ، نامش را به زبان آوريم، و به ساحت مقدس سلام بدهيم، يقين داشته باشيم مقدمات اين امر را خود امام (ع) فراهم نموده، و ما را به ياد خود انداخته است. 

ما نبوديم و تقاضامان نبود ...

***

*رساله حقوق امام سجاد علیه السلام/ تحف العقول،ص267

«وَ أَمَّا حَقُ‏ الْغَرِيمِ‏ الطَّالِبِ لَكَ‏  فَإِنْ كُنْتَ مُوسِراً أَوْفَيْتَهُ وَ كَفَيْتَهُ وَ أَغْنَيْتَهُ وَ لَمْ تَرْدُدْهُ وَ تَمْطُلْهُ‏  فَإِنَّ رَسُولَ اللَّهِ ص قَالَ مَطْلُ الْغَنِيِّ ظُلْمٌ وَ إِنْ كُنْتَ مُعْسِراً أَرْضَيْتَهُ بِحُسْنِ الْقَوْلِ وَ طَلَبْتَ إِلَيْهِ طَلَباً جَمِيلًا وَ رَدَدْتَهُ عَنْ نَفْسِكَ رَدّاً لَطِيفاً وَ لَمْ تَجْمَعْ عَلَيْهِ‏ ذَهَابَ مَالِهِ وَ سُوءَ مُعَامَلَتِهِ فَإِنَّ ذَلِكَ لُؤْمٌ وَ لا قُوَّةَ إِلَّا بِاللَّه‏»

«غریم» در زبان عرب دو معنای متضاد دارد:  «طلبکار»  و  «بدهکار»

«غریم به معنای طلبکار» : حضرت امام سجاد علیه السلام در رساله حقوق می فرمایند : «حق طلبکار تو اين است كه اگر در یسر هستی و دستت پر است بايد پر و پیمان طلبش را بدهي  و او را كفايت كني تا هرچه باید پرداخت گردد به طور کافی داده شود، او را بی نیاز کن و هرچه باید بدهی بده . او را مجبور نکن برود و بیاید و براي پرداخت طلبش امروز و فردا نكن.  پیغمبر صلی الله علیه و آله فرمودند: « كسي كه غني است و مي‌تواند پرداخت به موقع داشته باشد ، اگر سهل انگاري كند، ظلم كرده است. »

اگر در عسر هستی و چیزی نداری كه بپردازی با گفتار زیبا او را راضی کن و مهلت بگير ، او را از خودتان برگردانید که نخواهد به زور از شما چیزی بگیرد، اما با زبان زیبا او را منصرف کنید. علیه او مال را نزد خود جمع نکنید، و بد معامله نكنيد.  

كه چنين برخوردي لئامت و پستي است. «لا قوة الا بالله »‌ ( البته خدا باید کمک کند تا شما حق غریم را بدهید.)

عرض کردم امام زمان علیه السلام در روایت ما غریم هستند و غریم دو معنا دارد : هم طلبکار و هم بدهکار، امام  (ع) خودشان را بدهکار ما می دانند و هرچه به ما خير می رسانند به عنوان وظيفه امام نسبت به مأموم تلقي مي‌كنند اما به عنوان امام طلبکار هم هستند، زيرا مأمومين هم بايد به بهترين وكاملترين وجه حقوق امامشان را ايفا كنند ، و او را جلودار و مقتداي خود قرار دهند.

از سوي ديگر ، تمام خيرات و بركات زندگي ما به وساطت وجود مقدس حضرت است، سراپا مديون عنايات او هستيم، و بدون اينكه قادر به شكر يكي از الطافش هم باشيم، همواره به او بدهكاريم.

در محضر امام سجاد عليه السلام ياد گرفتيم كه اگر چيزي داريم طلبكارمان را معطل نگذاريم و فوراً بدهي‌‌مان را بدهيم.

به پيشگاه ولي عصر (ع) عرض مي‌كنيم:

مولا جان ! ما سراپا نيازيم و تمامي روزي‌هاي مادي و معنويمان را به وساطت وجود مبارك شما دريافت مي‌كنيم.

از سوي ديگر به جهت همه مواهب و نعماتي كه در زندگي از آنها برخورداريم ، مديون و مرهون شماييم.

امّا اگر به دعاي خود شما، در عالم معنا توفيقي براي ما رقم بخورد، و كار خير يا عمل صالحي از ما صادر شود، آن را در طبق اخلاص گذاشته و به پيشگاه شما تقديم مي‌كنيم.

امام سجاد عليه السلام به ما آموختند. نبايد با طلبكار خود بد معامله كنيم.

معامله بد ما با شما اين است كه عليرغم طلبهاي سنگين و فراوان ، امور مثبت زندگيمان را به نام خود مهر بزنيم و به حساب شما واريز نكنيم.

اي امام غريم!  معمول اين است كه طلبكار سر راه بدهكار كمين مي‌كند تا او را به دام اندازد، و بدهكار هم راهش را كج كرده و از طلبكار فرار مي‌كند.

امّا شما طلبكاري كريم هستي. از راه ديگر مي‌روي تا چشمت به چشم بدهكار نيفتد تا شرمنده‌ات نشود.

آقا جان !  تا كي به بهانه بدهي‌ها از شما فرار كنيم، و شما هم خود را از ما دور نگه داري؟

مولا جان ! با كرم بي انتهاي خود اعمال ناقابل و ناخالص ما را بپذيريد، كم ما را زياد حساب كنيد و دعايتان را بدرقه راهمان نماييد تا بتوانيم هر چه زودتر طلب‌هاي شما را پرداخت كنيم، و به بهانه هاي دوري و هجران ، پايان دهيم.

«لا قوة الا بالله » «البته خدا بايد قوت و قدرت دهد تا قادر به پرداخت بدهي‌هايمان باشم.»‌

 

اللهم صل علی محمد و آل محمد

 

 


[1] الكافي (ط - الإسلامية) / ج‏1 / 337 / باب في الغيبة .....  ص : 335