.

" شرح دعای هشتم "

 

وَ مُتَابَعَةِ الْهَوَى‏

هواي نفس و تبعيت از آن شيطنتي است كه در حركتهاي صحيح اختلال ايجاد مي‌كند .

متابعت به معني موافقت و هوا به معني ميل و سقوط است . پس خدايا از اينكه به سمت نفس اماره ميل و بواسطه موافقت با آن، سقوط كنم به تو پناه مي‌برم زيرا مارا از عرصه شريعت خارج و موجب گم شدن از مسير الهي مي‌شود .

نفس اماره همانگونه كه از نامش پيداست به يك ذره از هَوي راضي نمي‌شود بلكه بسيار امر كننده به بدي است و تا آخرين لحظات عمر ، انسان را خوار و ذليل مي‌كند و مخالفت با اين نفس و پناه بردن به حق آنقدر مهم است كه قرآن پاداش بهشت را براي آن مقرر فرموده است ( نازعات 40 و 41) هواي نفس تنها به امور حرام اطلاق نمي‌شود بلكه به امور مباح و زياده روي در آن مثل خواب وخوراك بيش از حد ، حرف لغو و بيجا و يا افراط درشهوات حلال را نيز شامل مي‌شود .

امام صادق (ع) مي‌فرمايند : از هواي نفس برحذر باشيد همانطور كه از دشمن خارجي دوري مي‌كنيد يعني ميزان آسيب رساني دشمن خارجي و دشمن دروني يكسان است .

و خداوند در حديث قدسي مي‌فرمايد : به عزت و جلال و كبريايي و منزلت و نورم قسم مي‌خورم كه اگر بنده ايي ميل خودش را بر ميل من ترجيح دهد ، زندگي او را نابسامان وامورات او را مشوش مي‌كنم ، دنيارا بر او مشتبه مي‌نمايم يعني نمي‌تواند بهره مندي لازم را از دنيا داشته باشد ، قلب او را مشغول به دنيا و دل او را از محبت خداي سبحان خالي مي‌نمايم و بر عكس اگر بنده‌اي ميل من را بر هواي خويش ترجيح دهد ، ملائكه را نگهبان او قرار مي‌دهم ، آسمان و زمين را كفيل رزق او قرار داده و در عين اينكه او بي‌رغبت به دنيا است ، دنيا را در اختيارش قرار مي‌دهم .

فكر قوه‌ايست كه بين عقل و هَوی قرار گرفته است ، اگر هَوي ميل به پايين پيدا نكند و به سمت قوه مفكره پيش برود و بجاي اينكه جذب عالم ماده شود، به سمت اعلي حركت كند حتماً از او محاسن اخلاقي متولد مي‌شود ولي اگر به حكومت عقل توجهي نكند همه زشتي‌ها از او سر مي‌زند و به مصلحت مجازي رو مي‌آورد و مصالح حقيقي خود را در نظر نمي‌گيرد .

انساني كه اهل هوی و هوس نيست در دنيا هم قدرت و محبوبيت دارد و به همين دليل هم دنياي او آباد است و هم آخرتش . ما بايد هواي نفس خود را مديريت كنيم تا رها و يله نباشد چنانچه وقتي سنگ رها مي‌شود به سمت پايين كشيده مي‌شود ، اميال هم وقتي رها شوند به سمت عالم ماده جذب مي‌شوند و حال آنكه پيامبران آمده‌اند كه اميال ما را به سمت درجات عالي سوق دهند گرچه در ظاهر به نظرما خوشايند نيايد زيرا هواي نفس راحتي ظاهري و بي‌قيدي را دوست دارد ولي آنچه مصلحت نفس است مجاهده و انجام تكليف و تقييد به امور شرعي است كه لازمه كمال و متعالي شدن نيز هست انسان در مواجهه با هواي نفس سه حالت دارد يا هوي بر او غالب مي‌شود يا او بر هوي مسلط مي‌شود كه مجاهدين چنين ويژگي دارند و جهاد اكبر نصيب آنها شده‌است اين گروه دائما در حال مبارزه هستند و هنوز بطور كامل او را از بين نبرده‌اند و گروه سوم كساني هستند كه حتما بر هَوي غالب شده و ميل غيرالهي در آنها وجود ندارد مثل انبياء و اولياء و صديقين .


هدیه به پیشگاه مطهر امام سجاد علیه السلام صلوات