.

" شرح دعای هشتم "

 

 وَ قِلَّةِ الْقَنَاعَة

 خدايا به تو پناه مي‌برم از نبود و كمي قناعت.

قناعت به معني رضايت به موجودي فعلي است (بحث رضايت و پسند است نه صبوري) .

از اميرالمومنين (ع) پرسيدند حيات طيب چيست؟ فرمودند قناعت و پسند وضع موجود و رضايت دادن به آن .

همچنين پيامبر(ص) از جبرئيل پرسيدند قناعت يعني چه؟ جبرئيل عرض كرد : به مقدار كمي كه خدا به تو داده است راضي باشي و شكر آنرا هم بجا آوري. طبق تفسير جبرئيل، در بطن قناعت ، شكر لحاظ مي‌شود .

امام صادق(ع) فرموده‌اند: كسي كه به رزق و روزي خدا قناعت كند پس او ثروتمندترين افراد است زيرا خود را غني و بي‌نياز از خلق احساس مي‌كند .

و در سوره حج آيه 58  كه اشاره به رزق حسن فرموده‌است ، امام حسن (ع) مي‌فرمايند رزق حسن قناعت است و اين قناعت طبق آيه قرآن نصيب هركسي نمي‌شود و پيش نياز آن هجرت في سبيل الله است ،‌ هجرت از معصيت ،‌هجرت از ظلمات نفس «وَالَّذينَ هاجَرُوا في‏ سَبيلِ اللَّهِ ثُمَّ قُتِلُوا أَوْ ماتُوا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللَّهُ رِزْقاً حَسَناً»

اميرالمومنين(ع) مي‌فرمايند: القناعه مال لا ينفد قناعت مالي است كه هلاكت پذير نيست پس اين مال با مالهاي دنيوي متفاوت است چون مال دنيا فناپذير است و خط پايان دارد و باز امام صادق(ع) مي‌فرمايند : عزت و غنا مرتب درحركت هستند وقتي به قناعت برسند مستقر مي‌شوند يعني انسان با قناعت هم عزيز است و هم بي‌نياز

يكي از شارحين صحيفه‌ مي‌گويد: غني‌ترين مردم كساني هستند كه كمترين ميزان احتياج را دارند نمي‌توان گفت اصلا احتياج نداريم چون ما خلق هستيم و در بين مخلوقات زندگي مي‌كنيم و هركس در رفع حوائج ديگري نقش دارد و زندگي اجتماعي و مدني مي‌كند ولي بايد درصد نيازهايمان بصورت اندك مطرح شود فرد قانع آستانه نيازش را محدود مي‌كند زيرا نعماتش را فراوان مي‌بيند و به اسم غني خداي سبحان متخلق شده است .

فرد قانع جاهل باقي نمي‌ماند، اهل خيانت و حسد و مكر نيست چون وابستگي به دنيا ندارد و براي زياده‌طلبي‌هايش، از علم فارغ نمي‌شود و اهل خدعه و نيرنگ نمي‌گردد فرد قانع حيات طيب دارد يعني زندگي خوش و پر از نيكي و بدور از هر امر خبيثي .

قناعت نداشتن رهزن راه سلوك است و موانع و كدورتهاي زيادي را براي سالك به همراه مي‌آورد .

هدیه به پیشگاه مطهر امام سجاد علیه السلام صلوات