.

 

 
چكيده تفسير زيارت جامعه كبيره (استادگرامي خانم زهره بروجردي)          جلسه 6(خران العلم، منتهي الحلم، و اصول الكرم)
 

 شما حضرات معصومين « خُزَّانَ الْعِلْم » هستيد. خزانه دار کسی است که شيئی را در جای امنی حفاظت می‌کند. به حضرات معصومين « خُزَّانَ الْعِلْم » می‌گويند زيرا علم خدای سبحان در وجود آنها به وديعه گذاشته شده تا اين علم در ميان بشر از هر نوع آسيبي در امان بماند.

قرآن در سوره مبارکه انعام آيه 59 می‌گويد: « وَ عِنْدَهُ مَفاتِحُ الْغَيْبِ لا يَعْلَمُها إِلاَّ هُوَ »

«كليدهاى غيب نزد اوست جز او كسى را از غيب آگاهى نيست..»

خدا عالِم به علم خويش است و علم حضرت حق در خزانه وجود حضرات معصومين مصون مي‌ماند.

در روايتی امام صادق(ع) می‌گويد: برگی از درخت نمی‌افتد مگر آنکه خدا بخواهد و همه مقدرات حضرت حق در کتاب مبين محفوظ است.

حضرت اميرالمؤمنين می‌فرمايد: «من کتاب مبين هستم»

اگر اين دو روايت كنار يکديگر قرار گيرد، حضرات معصومين را جلوه كتاب مبين خداي سبحان مي‌بينيم.

در روايت ديگری آمده است: «همه علم اولياء و اوصياء سابق و علمی که الی يوم القيامه در عالَم، معلوم می‌شود نزد حضرات معصومين محفوظ است.»

هيچ علمی رويش نمي‌يابد مگر آنکه ريشه آن در وجود حضرات معصومين کاشته‌ شده باشد.

روايت می‌گويد: سه روز بی‌بهره ماندن از علم حضرات معصومين مرگ روح را در پی دارد.

سلام بر« خُزَّانَ الْعِلْم » بودن ائمه اطهار براي زائر ارمغان‌هاي ارزنده‌اي به همراه دارد:

1- سلام به اين نام يعني تقاضاي عالم شدن

2- ...................... يعني درخواست شنيدن اسرار الهي

3- ..................... يعني درخواست حضور در جمع علماي الهي

4- ...................... درخواست ملكوتي شدن است چون علم نعمتي عرشی است كه در اختيار زمينيان قرار گرفته است.

5- .................... يعني معرفت نسبت به وجود نوري حضرات معصومين (زيرا علم نور است).

6- ....................  تقاضاي دست‌يابي به خزينه‌هاي معرفتي هستي است.

7- ....................  تقاضاي دستيابي به ظرفيت بي‌نهايتي است كه ظرف علم حضرات معصومين شود.

8- در يك جمله بايد گفت سلام بر اين نام يعني دست در دامان ناموس خلقت زدن زيرا زهرا(س)نور است و علم از جنس نور است.

طالب علم قدم بر بال ملائکه می‌گذارد زيرا آنها دائماً در محضر اهل بيت تردد دارند و از مهمترين وظايف آنها گستراندن بالهايشان در زير پای متعلم است.

پيغمبر(ص)فرمودند: «انا مدينةُ العِلم و علیٌ بابُها» هر کس طالب ورود به شهر علم است بايد از باب ولايت عبور کند علي(ع) به عنوان اولين حلقه خزان العلم هر خواهانی را به مدينة العلم می‌رساند و مدينة العلم سالك را تا كوي معشوق مي‌برد.

قابل ذکر است که بگوئيم حضرات معصومين به جزئيات امور زندگی افراد عالمند اما آگاهي آنها كمترين تاثيري در رفتارشان نسبت به افراد ايجاد نمي‌كند آنان از دنيا و قيامت همه باخبرند اما سخني از دانسته‌هاي خويش برزبان نمي‌رانند مگر آنكه اذن حق پشتوانه كلامشان باشد.

دست‌يابي به خزانه علم معصومين به زمان و مكان خاصي نياز ندارد هركس هروقت و هر كجا نيت بهره‌مند شدن از علوم آنها را داشته باشد بدون هيچ مانعي در اختيارش قرار مي‌گيرد.

خُزَّانَ الْعِلْم در هر زيارت از خزانه علم خويش آموزش‌های جديد و نويی به سالك عطا می‌کنند.

« مُنْتَهَى الْحِلْمِ » «شما حضرات معصومين در بالاترين افق حلم جاي گرفته‌ايد»

حضرات معصومین به دليل جايگاهشان در حلم، افراد را در پي خطاهايشان به سرعت عقوبت نمی‌کنند آنها جلوه نام حليم خداي سبحانند و بر شيوه پروردگار خويش چندان به بنده عاصي گنهكار مهلت مي‌دهند تا شايد از راه رفته، باز آيد و در فرصت‌هاي عطاشده نمونه‌هاي آشكار و دلايل واضحي بر سر راهش قرار مي‌دهند شايد كه بازگردد. و اگر خاطی به لطف حضرت حق فرصت بازگشت بيابد حضرات معصومين به او فرصت جذب و اصلاح مي‌دهند و بعد از بازگشت چنان پرده‌اي از عفو خدا بر خطاهاي او در مي‌كشند كه حتي خود فرد نيز خطاهايش را از خاطر مي‌برد. حلم آنها در ساختار فردی و اجتماعي به شدت موثر است زيرا اگر افراد تنها با جلوه جلالي حضرات معصومين روبرو مي‌شدند ديگر زماني براي بازگشت توبه و خودسازي نمی‌يافتند اما خداوند سبحان به بركت ائمه اطهار آثار حلم خود را بر بشر ارزاني داشت تا فرصتی برای به خطارفتگان پشيمان باشد.

گاهی به لطف حضرت حق انسان چندان از صفت حلم حضرات معصومين بهره مي‌برد كه نام خود او حليم مي‌شود، صفت حلم به اندازه‌اي در روابط اجتماعي افراد تاثير گذار است كه امام صادق(ع) می‌فرمايد: «اِذا لَمْ تَکُنْ حَلِيمَاً فَتَحَلَّمْ» .«زمانی که بردبار نيستی خود را به بردباری بزن.» حضرت با بيان اين حديث متذكر مي‌شود كه بردباري نعمتي است كه اگر هنوز به آن دست نيافته‌ايد، خود را براي كسب اين نعمت مصمم سازيد زيرا فقدان و نبود آن عاقبت دردناكي در پي دارد، وجود مقدس ائمه اطهار هم از پشت پرده مثبت حلم آگاه هستند و هم از نتايج منفی و زيان‌بار فقدان آن در زندگي افراد.

قرآن در سوره مبارکه شوری آيه 37 می‌فرمايد: «وَ الَّذِينَ يَجتَنِبُونَ كَبَائر الْاِثم وَ الْفَوَاحِشَ وَ إِذَا مَا غَضِبُواْ هُمْ يَغْفِرُونَ» «متقين كسانى هستند که از گناهان بزرگ و اعمال زشت اجتناب مى‏ورزند، و هنگامى كه خشمگين شوند عفو مى‏كنند. »

پيغمبر(ص) می‌فرمايد: « مَن کَظَمَ غَيظاً و هُوَ يقدِرُ عَلی اِنفاذِهِ مَلَأ اللهُ قَلبَهُ اَمناً و ايماناً»

حلم انسان را به چشم آمدنی می‌‌کند اين صفت از فروع عقل است به عبارتي ديگر بايد گفت حليم، عاقل است.

« أُصُولَ الْكَرَمِ » «حضرات معصومين اصل و ريشه کرم هستند. »

اصل را پايه و اساس چيز ديگر گفته‌اند به معناي «بيخ، بن و ريشه» هر چيز و كرم را مطلق زيبايی و خوبی، سخاوت نفس معنا كرده‌اند و كريم بخشنده بلاعوض است.

جميع خيرات بالاصاله از آن خداوند سبحان است و بالتبع در وجود حضرات معصومين به وديعه گذاشته شده است .

اگر جبرئيل دائماَ کريمانه روزی علم را به ما می‌رساند و ميکائيل موکل رزق ما می‌شود همه از برکت وجود ائمه اطهار است.

معصومين چون عطای بلا عوض دارند کريم هستند هركس دست نياز به سوي بي‌نيازان عالم دراز كند بي‌نياز مي‌گردد سفره كرامت اين بزرگواران به روي هر خواهاني گشوده است هر كس توفيق حسن خلق يا حسن فعلي را مي‌يابد همه از بركت كرامت اهل بيت است و گرنه کسی به تنهايي و بدون توجه آنها توفيق انجام خيرات و حسنات را نمی‌يابد.

حضرات معصومين سرچشمه‌های کرامت عالمند و هر جويباری که در عالم برکت، کرامت، خير، نيکی، احسان، خدمت به خلق و... را در خود جاری کرده است همه به يک چشمه متصل‌اند.

روايتی مي‌گويد: کريم کسی است که  «يقبل اليسير و يعفوعن الکثير و يشکر اليسير» « كريم كسي است كه نقصان بندگي را مي‌بخشد گناهان زياد را عفو مي‌كند و از كمترين اعمال تشكر مي‌كند»

براي كرامت اصول الكرم همين كافي است كه آنهاكمترين حسنه را مي‌پذيرند و براي آن تشكر مي‌كنند.

در روايت آمده است يك قطره اشك بر اباعبدالله فرد را از آتش دوزخ درامان مي‌دارد.

يك قطره اشك است اما بهشت جبران آن است.

1- سلام بر نام اصول الكرم يعني تقاضاي كريم شدن.

2- سلام بر نام اصول الكرم يعني كرامت اصل و پايه زندگي شدن.

3- سلام بر اصول الكرم يعني پذيرفتن ناتوانائيهاي افراد

4- سلام بر اصول الكرم يعني بخشيدن و عفو كردن

5- سلام بر اصول الكرم يعني تقاضاي بخشندگي بدون جبران يعني توسل به جلوه كرامت حضرات معصومين

6- سلام بر اين نام يعنی دست به دامن کريمه اهل بيت شدن، دست به دامان والاترين مادر خلقت که کريمان همگی گدای کوی کرامت اويند.

تعجيل در فرج بقية الله الاعظم  عجل الله تعالي فرجه الشريف صلوات






محتوای مرتبط