.

   

 
   
چكيده تفسير زيارت جامعه كبيره (استادگرامي خانم زهره بروجردي)                     جلسه 9 (فراز دعائم الاخیار)  
   

« دَعَائِمَ الْأَخْيَار» « شما حضرات معصومين پايه‌هاي خير هستيد»

دعائم به معناي ستون و پايه است و اخيار جمع خيراست به معناي شرافت، كرامت، بزرگواري اصل ، ريشه هيئت و ...

به اين فراز از دو زاويه مي‌توان نگاه كرد اول آنكه حضرات معصومين را پايه و اساس هر خيري و شرافت و كرامت و بزرگواري... در عالم بدانيم و دوم آنكه وجود مقدس اين بزرگواران پايه و ستوني است براي قوام و دوام اخيار و خوبان عالم.

هر چند كه اين دو بحث در نتيجه به يك غايت منتهي مي‌شود ولي بهتر است در ابتدا اين دو موضوع به شكل تفكيك شده و مجزا بررسي شود.

اين فراز حرف دل هر صاحب معرفتي است زيرا اگر فرد در معرفت امام به جايي برسد كه وجود ائمه را پايه و اساس خيرات جاري شده از خويش بداند و هر خيري که به واسطه او در عالم جاری می‌شود فضل و رحمتي از جانب حضرات معصومين بداند بالاترين گام معرفتي را پيموده است زيرا اين فرد مي‌داند اگر خوبي و نيكي در عالم صورت مي‌گيرد ذره‌اي وابسته به قدرت بشري او نيست بلكه هر چه هست نشان از قدرت لايتناهي ائمه اطهار دارد زيرا اصل خير در عالم خود حضرات معصومين‌اند.

با اين نگاه در هر كار خير جايي براي منيّت‌های افراد باقي نمي‌ماند و نيستي و زوال كار آنها را تهديد نمي‌كند و اثرات به جا مانده از عمل صالحه‌ هميشه پايدار و ماندگار خواهد بود.

حضور حضرات معصومين در این فراز ديدگاه فرد را نسبت به اصل خير عوض می‌کنند، آنان پايه‌هاي هر خير و نيكي را از امری خودخواهانه به خداپسندانه ارتقاء می‌بخشند چنانچه شخص انجام هيچ خيري را جداي از اتصال به پايه و اساس آن ( حضرات معصومين ) در ذهن خويش تصور نمي‌كند.

خير لفظ عامي است كه گاه مطلق به كار مي‌رود و گاه مقيد مثلاً، عقل، علم و شجاعت... خيرات مطلق هستند و همه افراد از آن لذت مي‌برند اما گاه خيراتي چون زيبايي، ثروت، خوب سخن گفتن و ... مقيدند يعني تنها گروهي خاص از آنها بهره مي‌برند.

ائمه اطهار پايه و اساس هر دو نوع خيرند، هم خيرات مطلق و هم مقيد، وابسته به اين پايه‌ها هستند و هريك از اين دو دسته براي ماندگاري نياز به پايه و اساس خويش دارند و ائمه اطهار پايه همه خيرات هستند اين دو نوع خير به همه داده شده است در نوع اول معمولاً افراد با یکدیگر مشترک‌اند اما در نوع دوم خيرات با هم متفاوت می‌شوند يکی از زيبايی بهره می‌برد و ديگری از مال، يکی از عزت اجتماعی برخوردار است و ديگری از محبت دوستان...

در ابتداي اين بحث گفتيم اين فراز را مي‌توان از دو زاويه بررسي كرد اول آنكه ائمه پايه و اساس تمام خيرات جاري در عالم هستند كه مختصراً به آن پرداختيم و اما در بررسي دوم، حضرات معصومين پايه و قوام نيكان و اخيار عالمند و تمام موجودي اخيار وابسته به وجود ائمه است.

عمل صالح و ذات نيكوي اخيار منصوب به ائمه است و اگر لحظه‌اي ولايت معصومين از زندگي آنها سلب شود از زمره اخيار بيرون خواهند آمد.

اينان به لطف حضرت موانع و حجابها را ميان خود و امام زمانشان كنار زده‌اند و در همه عمر از تابش مداوم وجود معصوم برخوردارند،آنان به واسطه سلوك صحيح‌شان در گروه اخيار جای گرفته‌اند، اما هنوز تا مقام ابرار شدن فاصله دارند ميان اخيار عالم و ابرار وجوه مشترکی وجود دارد مهمترين وجه اشتراک اين دو گروه آن است که ائمه اطهار برای هر يک از آنها پايه و اساس‌اند خير و بِر هر دو در فرهنگ فارسی به معنای نيکی و خوبی است اما تفاوتشان در مداومت و ماندگاری آنهاست بِرّ خيری است جاری و ساری در حاليکه خير از اين وسعت برخوردار نيست

ائمه براي ابرار نيز پايه و اساس‌اند و ميان دو گروه ابرار و اخيار تفاوت است زيرا ابرار معدودتر از اخيارند بر و نيكي آنها وسيع‌تر است اما تعدادشان اندك است رابطه اين دو گروه عموم و خصوص مطلق است يعني همه ابرار جزء اخيار هستند ولي همه اخيار ابرار نيستند ابرار ذات و عملشان همه خير است اين گونه نيست كه عمل خير داشته باشند در حاليكه ذاتشان سرشار از نيكي نباشد.

در انتهاي اين بحث اشاره به روايتی خالي از لطف نيست.

«انّ لِكُلِّ شَيٍ دِعامَةٌ و دِعامَةُ الاسلامِ شِيعَةُ » هر چيزي ستوني دارد و ستون اسلام شيعه است

با توجه به اين روايت بايد گفت پايه‌های خير و نيکی در وجود هر مسلمان شيعه‌ای توسط ائمه اطهار بنيان گذاری شده است تنها كافي است كسي بخواهد تا توجه خود را به سوي استواري و محكمي اين ستونها جلب كند همين درخواست باعث می‌شود تا از كمك و پشتيباني ائمه در انجام هر عمل خيری برخوردار گردد.

 
هدیه به پیشگاه مقدس امام هادی علیه السلام صلوات  






محتوای مرتبط