.

 

گزیده‌ای از کلاس نهج البلاغه (با موضوع پیامدها ) استاد محترم خانم زهره بروجردي       

  توسط خانم  ف . نوربخش  

پيامد بذل و بخشش و رفتار بيجا

خطبه 142 فراز 1 «وَ لَيْسَ لِوَاضِعِ الْمَعْرُوفِ فِي غَيْرِ حَقِّهِ وَ عِنْدَ غَيْرِ أَهْلِهِ مِنَ الْحَظِّ فِيمَا أَتَى إِلَّا مَحْمَدَةُ اللِّئَامِ وَ ثَنَاءُ الْأَشْرَارِ وَ مَقَالَةُ الْجُهَّالَ مَا دَامَ مُنْعِماً عَلَيْهِمْ مَا أَجْوَدَ يَدَهُ وَ هُوَ عَنْ ذَاتِ اللَّهِ بِخَيْل‏»

كسي كه نيكي را در غير موردش و نزد غير اهلش قرار مي‌دهد ،‌بهره‌اي جز ستايش لئيمان و ثنا خواني اشرار و گفتار چاپلوسانه جاهلان ندارد و اين نيز تا زماني است كه به آنها بذل و بخشش مي‌كند و مي‌گويند چه دست سخاوتمندي دارد اين در حالي است كه او در مورد بخشش در راه خدا بخل مي‌ورزد .

انسان هر كار مثبتي كه انجام مي‌دهد بايد به موقع و بجا و درست واقع شود اعم از هزينه مال و توان و آبرو و مقام و ... همه را بايد اولا به خاطر خدا و دوما براي كساني كه استحقاق دارند انجام شود در غير اين صورت چند عارضه خواهد داشت :

1- افراد جاهل و شرور جامعه مدح و ثنايش مي‌كنند كه بديهي است هيچ ارزشي ندارد .

2- جُهال تا زماني تعريف مي‌كنند كه فرد به آنها خيري برساند و به محض قطع خيررساني ، آنها هم دشمن مي‌شوند درحاليكه انسان شاكر بواسطه همان يكباري كه به او خيري رسيده تا آخر عمر ثنا گوي فرد خيّر است.

آيا ثناگويي و مدح مردم مهم است ؟ بله آنقدر مهم است كه حضرت ابراهيم از خداي سبحان تقاضا كرد كه «واجعل لي لسان الصدق في الآخرين » خدايا مردم آخرالزمان هم از من تعريف كنند .

بنابراين اگر خير رساني براي خدا نباشد و يا به انسان شاكي (بجاي شاكر) و به انسان معترض (نه راضي)‌ برسد هرگز مورد مدح خوبان قرار نمي‌گيريم و دعاي آنان نصيب ما نخواهد شد و از طرفي جريان اين خير، ابتر مي‌ماند و جريان نمي‌يابد و البته ناگفته نماند كه انسان خير نبايد به خاطر مدح مردم خير رساني كند كه اين امر ريا و غير خالصانه و غير حقه مي‌شود اما اگر با خدا معامله كرد و خيري را انجام داد،‌خداي سبحان هم (كه دلها به دست اوست) محبتش را در دل مومنين قرار مي‌دهد .

حضرت در ادامه نكته مهمي را هم متذكر مي‌شوند :اگر فردي مالي را ،‌علمي را ... خرج كرد ولي لله نبود و در غير جايگاه خودش مصرف شد،‌ مصداق بخيل است گرچه به نظر خودش جود و سخاوتش به حد كمال رسيده باشد .

 اللهم صل علي محمد و آل محمد و عجل فرجهم