.

نصيحت كردن كودكان

يكي از روشهاي تربيتي، پند و اندرز دادن است. نصيحت و موعظه كردن كودكان بايد حساب شده و سنجيده باشد. پند دادن لازم است، امّا نبايد در آن زياده روي شود. كودكان در سنين كم در مقابل پند و اندرزهاي كلامي مقاومت نشان نمي‌دهند، پس در اين سنين مي‌توان آنها را نصيحت كرد امّا نصيحت فراوان اثر آن را از بين مي‌برد.

براي نصيحت كردن كودكان بايد از فرصتهاي بهينه استفاده شود. در موقعيتهاي عاطفي كه يكي از بهترين موقعيتهاست مي‌توان پند و اندرز داد، در اين موقعيتها فرزند به والدين خود اظهار محبت مي‌كند پس در برابر اندرزها نيز مقاومت كمتري نشان مي‌‌دهد.

راهكارهاي نصيحت:

براي تأثير پذير بودن نصيحت بر فرزندان بايد راهكارهايي را مورد نظر قرار داد:

1-  يادآوري نعمتها: والدين وظيفه دارند، نعمتهاي الهي را براي فرزندان، به شيوه زيبايي بيان كرده و ياد‌آوري نمايند. كودكي كه متوجه نعمتهاي الهي باشد ، كمتر به سمت خلاف مي‌رود.

2-  فرض مخالف: هنگام نصيحت، فرزندان را بايد متوجه ساخت كه اگر بدرفتاري كند و به اين رفتار ادامه دهد، ممكن است خداوند نعمتها را از او بگيرد.

3-  عبرت آموزي: يادآوري و ذكر مشكلات رخ داده براي افراد با اعمال مشابه مي‌تواند براي كودكان مايه عبرت باشد و آنان را آگاه سازد.

4-  نصيحت به قدر ضرورت: نصيحت پي در پي موجب لجاجت فرزندان شده و رفتارهاي ناشايست را در آنان تثبيت مي‌كند. هنگام نصيحت بايد به ياد داشت كه حتي بزرگسالان نيز پند و نصيحت را به سختي مي‌پذيرند.

5-  عمل به گفته‌هاي خويشتن: در روايات آمده است: « إِنَّ الْعَالِمَ إِذَا لَمْ يَعْمَلْ بِعِلْمِهِ زَلَّتْ مَوْعِظَتُهُ عَنِ الْقُلُوبِ كَمَا يَزِلُّ الْمَطَرُ عَنِ الصَّفَا »[1] اگر عالم به دانش خود عمل نكند، موعظه‌اش از قلب‌ها مي‌لغزد ، همان گونه كه قطره آب از روي سنگ فرو مي‌ريزد.

6-  ايجاد رابطه قلبي: دل فرزند به والديني روي مي‌آورد كه با آنان انس داشته باشد. موانع رابطه قلبي، مانند زنگارهاي آهن است كه مانع از جذب آهن ربا مي‌شود.

7-  خوشرويي هنگام پند دادن: از اصول مهم در هنگام نصيحت كردن خوشرويي است ترشرويي مانع از تأثير نصيحت مي‌شود.

8-  استفاده از لحن نرم و آرام: خداوند متعال حتي در هنگام انذار فرعون توسط حضرت موسي (ع)‌ و هارون (ع) فرمود: به نرمي با او سخن بگوئيد.

9-  توجه به منفعت و مصلحت فرزند: در پند و اندرز بايد مصالح فرزند را در نظر گرفت.


نسيم مهر 1     حسين دهنوي



[1] بحار الأنوار الجامعة لدرر أخبار الأئمة الأطهار   ج‏2   39       باب 9 استعمال العلم و الإخلاص في طلبه و تشديد الأمر على العالم .....  ص : 26

هديه به پيشگاه مقدس امام رضا عليه السلام صلوات






محتوای مرتبط