.

 

    انضباط كودكان   

 

انضباط عبارت است از  فرآیند تربیت و یادگیری که موجب رشدو تکامل فرد می شود .

به عبارت دیگر رعایت مقررات خاص در محیط خانواده یا مدرسه یا اجتماع را انضباط گویند.

کودکی که گفتار پدر و مادر ، و شاگردی که قوانین آموزشگاه ، و انسانی که قوانین اجتماعی  را رعایت نماید فردی منظم خواهد بود .

انضباط شیوه ای است که در جامعه ، مفاهیم اخلاقی و رفتاری اخلاقی مورد تایید عرف و قانون را از آن طریق به کودک می آموزد .

هدف از انضباط ایجاد تغییراتی در کودک است تا بتواند خود را با نقش های سنتی تعیین شده به وسیله فرهنگ جامعه سازگار نماید.

افراد منظم در جمیع شئون زندگی خود ، اصول انضباطی را رعایت می کنند ، کار و فعالیت ، استراحت و تفریح و خواب و بیداری شان همه طبق برنامه منظمی انجام می گیرد.

امیرالمومنین علیه السلام بارها فرمودند : اوصیکم بتقوی الله و نظم امرکم

 

* * * * *

نیاز به انضباط

کودکان یا افراد جامعه آینده به اثرات انضباط نیازمند می باشند ، انضباط به کودک کمک می کند تا انرژی خود را در جهات مناسب هدایت کند و در نتیجه رفتار و کرداری مناسب و مقتضی سن و زمان خود را در پیش گیرد.

کودکان آروزی متمدن شدن ، منظم بودن ، تربیت شدن یا انضباط خاص را در سر نمی پرورند ، بلکه می خواهند آزاد باشند و برای خود تصمیم بگیرند ، به بیانی کوتاه در مقابل انضباط مقاومند.

* * * * *

انضباط و آزادی

شاید برخی تصور کنند که اصول انضباطی با آزادی انسان سازگار نیست ، ولی چنین نیست انضباط به خاطر محدود یا کم کردن آزادی کودک نیست بلکه برای این است که به کودک نشان دهد که از آزادی خود چگونه و بدون مزاحمت برای دیگران استفاده کند. انضباط موجب می شود که کودک بتواند با محیط خود سازگاری کند و خوشبخت باشد .

در این جا این سوال مطرح می شود که از چه موقعی باید فرزندان را با اصول انضباطی آشنا ساخت.

کودک هنگامی که پا به عرصه ی وجود می گذارد و دوره ی نوزادی را می گذراند ، چیزی نمی داند و همه چیز را باید به او یاد داد ، او در این دوره از انجام اعمال خویش ، از خوردن ، آشامیدن و خوابیدن عاجز است . در این مرحله دیگران همه کارهای او را انجام می دهند ، به او شیر می دهند و او را می خوابانند و سایر نیازهای او را انجام می دهند ، پس والدین از همان ابتدا باید با نظم خود ، انضباط را به کودک خود آموزش دهند .

کودک باید طوری تربیت شود تا ذاتا منضبط بار بیاید ، این همان هدف اصلی تربیت کودک است که می کوشد ، اصول انضباطی را در ذات او پیاده سازد تا فردی منظم شود . انضباط به معنای اطاعت محض و فرمانبرداری نمی باشد ، به جای فرمان دادن و گفتن این که این کار را بکن یا نکن ، سعی شود با حفظ شخصیت کودک به او تفهیم شود که زندگی بهتر در رعایت اصول انضباطی است و هرچه با نظم آشنایی بیشتری داشته باشد لذت و بهره ی کاملتری از زندگی خواهد برد .

منبع :

1. آشنایی با تعلیم و تربیت اسلامی مجید رشیدپور

2. سه گفتار درباره راهنمایی و تربیت فرزندان دکتر شکوه نوابی نژاد

م. ك
 






محتوای مرتبط